Հետգրություն. Ռալֆ Բայեր՝ վիդեոխաղերի ռահվիրան

Հետգրություն. Ռալֆ Բայեր՝ վիդեոխաղերի ռահվիրան

Հոդվածի առանցքում

  • 92 տարեկանում մահացել է վիդեոխաղերի հայր լինելու ամենահավանական թեկնածուն` ինժեներ ու գյուտարար Ռալֆ Բայերը:
  • Բայերը գաղտնի սկսեց աշխատել իր գեյմբոքսի վրա՝ այն անվանելով «Channel L.P.»:
  • 1967թվականին արդեն կար մեքենայի աշխատող նախատիպը, որը հայտնի դարձավ Brown Box անվամբ:
  • Վիդեոխաղերը ունակ են վերաստեղծել աշխարհն ու դրա մարդաստեղծ համակարգերն ռեալիզմով ու միմիկաների տաղանդով, որը Բայերը չէր էլ կարող պատկերացնել, երբ նկարում էր իր գեյմբոքսը:
  • Բայերն առաջին էր, որ հեռուստացույցն օգտագործեց այլ նպատակով: Դա արդեն լոկ մի պատուհան չէր. այժմ այն արդեն մի մուտք էր, որտեղ կարելի էր մանիպուլյացիաներ կատարել:

Ուշադրությանն արժանի

Վիդեոխաղերի հայր լինելու հավակնորդ ինժեներների ու գյուտարարների շարքում Ռալֆ Բայերը, թերևս, ունի առավել շատ իրավունքներ: Նա մահացել է շաբաթ օրը 92 տարեկան հասակում: 1966 թվականի օգոստոսին՝ Մանհեթթենում ավտոկայանում սպասելու ընթացքում Բայերը ձևավորեց ինտերակտիվ սարքավորման կոնցեպցիան, որը կարող էր միանալ սովորական հեռուստացույցին: Հաջորդ օրը նա ձեռագիր գրեց իր «գեյմբոքսի» չորս էջանոց շարադրանքը:

Վեց տարիների ընթացքում Magnavox էլեկտրոնիկայի ընկերությունը լիցենզավորեց նրա դիզայնն ու սկսեց Odyssey-ի՝ աշխարհի առաջին տնային կոնսոլի արտադրությունը: Համակարգի սև և սպիտակ պլատսիկ կորպուսը ավելի շատ հիշեցնում էր Կուբրիկին, քան թե Հոմերոսին, բայց անունը հարմար էր: Դեպի այս գյուտը Բայերի ուղին խորդուբորդ է եղել: 1938 թվականին, Կրիստալլնախթի ջարդերից քիչ առաջ, տասնվեցամյա Բայերը և նրա գերմանա-հրեական ընտանիքը փախավ Նյու Յորք:

Բայերը Ազգային ռադիոյի ինստիտուտում սկսեց հեռակա դասերի հաճախել և աշխատել, որպես տեխնիկ Նյու Յորքի շրջակայքում՝ սարքելով տների ու ավտոմեքենաների ռադիոները, մինչև որ կվերադառնար Եվրոպա 1943 թվականին Երկրորդ աշխարհամարտում ծառայելու համար: 2008 թվականին Բայերը Սմիթսոնյան Լեմելսոն կենտրոնին ասել է, որ երբ վերադարձավ ԱՄՆ, իր հետ բերեց տասնութ տոննա օտարերկրյա փոքր զենք, որ նա սկսել էր հավաքել արտասահմանում:

Բայերը Չիկագոյում ընդունվեց Տեխնոլոգիաների Ամերիկյան հեռուստատեսության ինստիտուտ, որը հեռուստատեսային ինժեներության բակալավրի աստիճանով ավարտեց 1949 թվականին: Երկու տարի բժշկական սարքավորումների փոքր ընկերությունում աշխատելուց հետո Բայերը վերադարձավ Բրոնքս, որտեղ ընտանիքի հետ ապրեց, որպես նորեկ ներգաղթյալ: Բայերն այստեղ սկսեց աշխատել Լորալ էլեքթրոնիքսում: Այստեղ էլ հենց Բայերին ու նրա կոլեգաներին խնդրեցին հեռուստացույց ստեղծել:

Փորձարարական սարքավորման մի կտոր, որը օգտագործվել էր տեխնոլոգիաների զարգացման մեջ, թույլ տվեց Բայերին էկրանը լցնել տարբեր գույների հորիզոնական ու ուղղահայաց գույներով, որոնք նա հետագայում կարող էր փոփոխել: Բայերը ենթադրեց, որ այս փորձը պետք է հավաքվի սարքավորման մեջ ոչ, որպես խաղ, այլ մի բան, որով հեռուստատեսը կսկսի զբաղվել, երբ կհոգնի մալուխային հեռուստատեսությունից: Լորալի թիմը, սակայն, չընդունեց այս գաղափարը: Այնուամենայնիվ, Հեռուստացույցի էկրանին ինտերակտիվություն ավելացնելու հնարավորությունն արդեն Բայերի գլխում էր:

Տասնհինգ տարի հետո Բայերը Նյու Հեմփշիրում «Sanders Associates»-ում գործիքավորման դիզայնի ղեկավարն էր: Քանի որ Սանդերսը սպառողական էլեկտրոնիկայի բաժին չուներ, Բայերը գաղտնի սկսեց աշխատել իր գեյմբոքսի վրա՝ այն անվանելով «Channel L.P.»: Նա իր օֆիսի վեցերորդ հարկում մի սենյակ էր վերցրել ու խնդրել էր Սանդերսի երկու ինժեներների օգնել իրեն: 1967թվականին եռյակն արդեն ուներ մեքենայի աշխատող նախատիպը, որը հայտնի դարձավ Brown Box անվամբ:

1971թվականի սկիզբն էլ չկար, երբ Բայերն ու նրա կոլեգաներն իրենց դիզայնի համար գնորդ գտան: Magnavox-ը վերամշակեց կոնսոլի կորպուսն ու այն նախնական անվանեց Skill-O-Vision, մինչև որ կանգ առավ Odyssey անվան վրա: Երբ հաջորդ տարի արտադրանքը թողարկվեց, այն պարունակում էր 12 խաղ, այդ թվում Ping-Pong-ը, որը Ataris Pong-ի նախատիպն է: Odyssey-ը պլաստիկ կափօղակներով էր, որը հնարավորություն էր տալիս միացնել հեռուստացույցի էկրանին, որպեսզի խաղը գունավոր ու ստացիոնար գրաֆիկայով լիներ: Իր գեյմբոքսի համար Բայերի երազած գինը՝ 19.95 դոլարը, հասավ մինչև 99.95 դոլարի: Magnavox-ի դիլերները մինչև 1974 թվականը վաճառեցին մոտ երեք հարյուր հիսուն հազար Odyssey:

Մի քանի տարի անց ես Բայերին հարցրեցի, թե որն էր նրա սիրելի վիդեոխաղը: Նա էլեկտրոնային մեյլով պատասխանեց. «Վիդեոխաղերի արդյունաբերության հորը հարցնել, թե որն է նրա սիրելի վիդեոխաղը, նույնն է, որ հարցնես ինձ, թե իմ երեխաներից, որին եմ ամենաշատը սիրում»: Այսօրվա վիդեոխաղերը ունակ են վերաստեղծել աշխարհն ու դրա մարդաստեղծ համակարգերն ռեալիզմով ու միմիկաների տաղանդով, որը Բայերը չէր էլ կարող պատկերացնել, երբ նկարում էր իր գեյմբոքսը: Սակայն նա հասկացավ, որ ժամանակակից խաղերի տեսողական շքեղությունը չի նվազեցնում իր հիմնարար աշխատանքը:

Չնայած Բայերի դիզայնը օգտագործվում էր այլ խաղերում, որոնք նույնպես օգտագործում էին էլեկտրոնիկ դիսփլեյներ (ամենահայտնիներից է «Թենիս երկուսի համար»-ը, որը անալոգ համակարգչի համար 1958-ին ստեղծել է ամերիկացի ֆիզիկոս Վիլիամ Հայնբոթամը), նա առաջին էր, որ հեռուստացույցն օգտագործեց այլ նպատակով: Դա արդեն լոկ մի պատուհան չէր, որտեղից հնարավոր էր հետևել կյանքին ու դրամային. այժմ այն արդեն մի մուտք էր, որտեղ կարեդլի էր մանիպուլյացիաներ կատարել:

Բայերն ի վերջո կանգ առավ սիրելի վիդեոխաղի՝ Ping-Pong-ի վրա: «Մի հարցրեք ինձ՝ քանի պրիմիտիվներ դուք կարող եք հավաքել», -գրել էր նա,- «Ամեն ինչ մի տեղ պետք է սկսվի»:

Հոդվածի բնօրինակն` այստեղ:

Write a comment