Թուրքիան փոխում է կուրսը՝ ազատ արձագելով բանտարկված որոշ գիտնականների

Թուրքիան փոխում է կուրսը՝ ազատ արձագելով բանտարկված որոշ գիտնականների

Հոդվածի առանցքում

  • 2016 թվականից ի վեր գիտնականների դեմ պայքար սանձազերծած թուրքական արդարությունը վերափոխվում է: Հուլիսի 26-ին Թուրքիայի Սահմանադրական դատարանը ցնցող որոշում կայացրեց, ըստ որի չեղարկվեցին տաս ակադեմիկոսների պատիժները, որոնք բողոքում էին թուրքական բանակի կողմից քուրդ խաղաղ բնակիչների կոտորածի դեմ: Դատավճիռները խախտում էին նրանց խոսքի ազատությունը:

Ուշադրությանն արժանի

 

2016 թվականից ի վեր գիտնականների դեմ պայքար սանձազերծած թուրքական արդարությունը վերափոխվում է: Հուլիսի 26-ին Թուրքիայի Սահմանադրական դատարանը ցնցող որոշում կայացրեց, ըստ որի չեղարկվեցին տաս ակադեմիկոսների պատիժները, որոնք բողոքում էին թուրքական բանակի կողմից քուրդ խաղաղ բնակիչների կոտորածի դեմ: Դատավճիռները խախտում էին նրանց խոսքի ազատությունը:

Դատավճիռը չեղարկում էր կառավարության մեղադրանքներն այն մասին, որ այսպիսով քարոզվում էր «ահաբեկչական կազմակերպություն »: Մեղադրանքին անդրադարձել էր Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանն իր հրապարակային ելույթներում, ուր մի քանի անգամ ակադեմիկոսներին անվանել էր «դավաճաններ»:

Դատարանը որոշում կայացրեց նաև, որ մեղադրյալներից յուրաքանչյուրին պետք է վճարվի 9000 թուրքական լիրա (մոտ 1600 դոլար) ՝ հետաքննության, դատավարությունների և բանտարկության ընթացքում կրած վնասների դիմաց:

Դատավճիռը ուղարկվել է բոլոր տեղական դատարաններին, որոնք դատապարտել են ակադեմիկոսներին կամ լսել 1128 ակադեմիկոսներից 646 գործը են, որոնք 2016-ի հունվարին ստորագրել են «Մենք այս հանցագործության մաս չենք կազմի» վերնագիրը կրող միջնորդությունը: 204 ակադեմիկոսներ արդեն դատապարտվել են ազատազրկման ՝ 10,5 ամսից մինչև 3 տարի ժամկետով: Այժմ բոլոր դատավճիռները կարծես թե պետք է չեղարկվեն:

Մի քանի խրախուսական իրադարձություններ նախորդեցին Թուրքիայի Սահմանադրական դատարանի որոշմանը: Հուլիսի 17-ին Ստամբուլի դատարանը արդարացրեց «Մարդու իրավունքների թուրքական հիմնադրամի» նախագահ Սեբնեմ Կորուր Ֆինչանչին ՝ «ահաբեկչական քարոզչություն տարածելու» մեղադրանքով դատապարտված:

Հուլիսի 22-ին «Գալաթասարայ» համալսարանի քաղաքագիտության պրոֆեսոր Ֆասուն Օստելը և «Խաղաղության խնդրագիրը» ստորագրածներից մեկը հանկարծակիորեն ազատ արձակվեցին Էսկիշեհիրի կանանց բանտից ՝ 15-ամսյա պատժից կրելով երկուսուկես ամիս: Նրա պատժի մնացած մասը դադարեցվել է:

Որոշ դեպքերը սակայն շարունակում են մնալ խնդրահարույց: Ֆրանսիայի Լիոն 1 համալսարանի մաթեմատիկայի պրոֆեսոր Թունա Ալթինելը ձերբակալվել է մայիսի 10-ին Թուրքիա կատարելիք այցի ժամանակ ՝ «ահաբեկչական կազմակերպության քարոզչություն» իրականացնելու նույն մեղադրանքով: Նրա ձերբակալությունից մի քանի ամիս առաջ նա ծառայել է որպես թարգմանիչ Ֆրանսիայի Վիլեբուրան քաղաքում կայացած հանրային հանդիպմանը ՝ նվիրված քրդերի հետ թուրքական հակամարտության խաղաղ լուծմանը: Նա, չնայած Ֆրանսիայի Ազգային ժողովի անդամների և բազմաթիվ մասնագիտական ​​և իրավապաշտպան կազմակերպությունների միջնորդությանը, ազատազրկվել է Քեպսուտի բանտում:

Ակադեմիկոսները հանուն խաղաղության գործի շրջանում հայտնի է ԱՄՆ քաղաքացի՝ NASA- ի գիտնական Սերկան Գյուլգի դեպքը: Նա ձերբակալվել է 2016-ի հուլիսին Թուրքիա կատարած իր ամառային այցի ընթացքում և դատապարտվել 7,5 տարվա ազատազրկման (հետագայում այն կրճատվել է մինչև 5 տարի) հեղաշրջման փորձին օժանդակելու մեղադրանքով: Նա անսպասելիորեն ազատ է արձակվել մայիսի 28-ին ՝ նախագահ Թրամփի և Էրդողանի հեռախոսազրույցի արդյունքում:

Գյուլգի ազատումը թուրքական բանտից նույնքան տարօրինակ էր, որքան նրա ձերբակալությունը, ինչը հիշեցնում էր, թե ինչպես է մաֆիան առևանգում մարդկանց: Նրան տեղափոխել են անապատյա մի վայր բանտային մեքենայով՝ այնտեղ դուրս թուղնելով նրան առանց որևէ գումարի կամ կապի միջոցի: Նա ստիպված էր երկար ճանապարհ ոտքով քայլել դեպի ամենամոտ գյուղը, որտեղից կարողացել էր զանգահարել ծնողներին:

Ըստ Գյուլգի, կալանավորումը «մեծ ազդեցություն» ունեցավ նրա ընտանիքի վրա: Ձերբակալությունից առաջ նա ապրում էր Հյուսթոնում կնոջ Կուբրայի և երկու փոքր երեխաների հետ: Նա աշխատել է NASA- ի տիեզերական կենտրոնում: Ազատ արձակելուց հետո Գյուլգեին արգելվել է լքել Թուրքիան: Նա երազում է NASA- ում իր աշխատանքին վերադառնալու մասին: Առայժմ նա ծնողների հետ ապրում է Անթակիայում և շաբաթը չորս օր պետք է ներկայանա ոստիկանություն: Նա խոստացավ իր գործը հանձնել Թուրքիայի Սահմանադրական դատարան և Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան ՝ իր անունը մաքրելու համար:

Սահմանադրական դատարանի կողմից թուրք գիտնականների վերջին արդարացումը հույս է ներշնչում, որ շուտով վերջ կդրվի նրա նկատմամբ հետապնդմանը:

Հոդվածի բնօրինակն՝ այստեղ

 

Write a comment