Զեկույց. Պետական հեռուստատեսության ազդեցությունը ռուսների վրա նվազում է

Զեկույց. Պետական հեռուստատեսության ազդեցությունը ռուսների վրա նվազում է

Հոդվածի առանցքում

  • «Լևադա» կենտրոնի «2019թ.-ի ռուսական մեդիա դաշտը» վերնագրով զեկույցը եզրակացնում է, որ պետական հեռուստատեսության դիրքերը` ռուսների համար որպես նորությունների գլխավոր մատակարարողի, քայքայվում են գրեթե նույնքան արագ, որքան Գրենլանդիայի սառույցը: Եթե մեկ տասնամյակ առաջ հեռուստատեսությունից տեղեկատվություն էր ստանում ռուսաստանցիների 94 տոկոսը, այսօր` այն նվազել է մինչև 72 տոկոսի:

Ուշադրությանն արժանի

 

Ներկայում ռուսաստանցի մեծահասակների մեկ-երրորդը նորությունների մեծ մասը կամ ամբողջը ստանում է համացանցից։

Այս մասին ասվում է անկախ «Լևադա» կենտրոնի նոր զեկույցում:

Մոսկովյան կենտրոնի վերջերս կատարած ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Կրեմլը կորցնում է հսկողությունը Ռուսաստանի զանգվածային լրատվամիջոցների նկատմամբ: Երիտասարդ ռուսներն ավելի հաճախ են անջատում պետական հեռուստատեսությունը և դիմում անկախ լրատվական կայքերը՝ պարզելու, թե ինչ է կատարվում աշխարհում, նշվում է զեկույցում:

«Լևադա» կենտրոնի «2019թ.-ի ռուսական մեդիա դաշտը» վերնագրով զեկույցը եզրակացնում է, որ պետական հեռուստատեսության դիրքերը` ռուսների համար որպես նորությունների գլխավոր մատակարարողի, քայքայվում են գրեթե նույնքան արագ, որքան Գրենլանդիայի սառույցը: Եթե մեկ տասնամյակ առաջ հեռուստատեսությունից տեղեկատվություն էր ստանում ռուսաստանցիների 94 տոկոսը, այսօր` այն նվազել է մինչև 72 տոկոսի, ասվում է զեկույցում: Հեռուստատեսության ամենահավատարիմ դիտողները տարեց ռուսներն են: Թոշակառուների 90 տոկոսից ավելին ապավինում է հեռուստատեսությանը տեղեկատվություն ստանալու համար, մինչդեռ 25 տարեկանից ցածր դիտողների միայն 42 տոկոսն է հետևում լուրերին:

«Առավել նկատելի փոփոխություն է տեղի ունեցել «Առաջին ալիք» -ի ժողովրդականության հարցում. տարիների ընթացքում այն պարբերաբար դիտողների թիվը 72 տոկոսից նվազել է մինչև 47 տոկոսի», – ասվում է զեկույցում:

Այս ամենը վատ նորություն է Ռուսաստանի առաջնորդ Վլադիմիր Պուտինի համար: Պուտինի քաղաքական ապարատը, հատկապես նրա նախագահության երկրորդ շրջանում, կախված է տեղեկատվական մենաշնորհից: Վերջին երկու տասնամյակում այն մեծապես ապավինել է պետական հսկողության տակ գտնվող հեռուստաալիքներին՝ Ռուսաստանի հասարակական կարծիքը ձևավորելու և իր քաղաքական օրակարգին աջակցություն ապահովելու համար:

Տեղեկատվական անվտանգության ոլորտում Ռուսաստանի կառավարության դոկտրինը, որն ընդունվել է 2016-ի վերջին, մանրամասն կանգ է առել ենթադրյալ սպառնալիքի վրա, որն առաջացնում են անկախ տեղեկատվական աղբյուրները, հատկապես՝ արտասահմանյան լրատվամիջոցները: Դոկտրինը նախազգուշացնում է, որ որոշ այլընտրանքային աղբյուրներ սպառնում են Ռուսաստանի ինքնիշխանությանը և «նպատակ ունեն վերացնել Ռուսաստանի ավանդական բարոյական ու հոգևոր արժեքները»:

Համաձայն իր դիրքորոշման, Ռուսաստանի կառավարությունը 2019-ի գարնանը ընդունել է այսպես կոչված «պատ» կառուցելու ծրագիրը, որպեսզի սահմանափակի ինտերնետի միջոցով  արտաքին նորությունների հնարավոր թափանցումը Ռուսաստանի տեղեկատվական տարածք: Բայց այս նպատակը մնում է անիրականանալի: Հոռետեսությունը արմատավորվել է Telegram- ի հետ կապված միջադեպքով, երբ 2018-ի գարնանը կառավարության կարգավորողները անշնորք ձևով փորձեցին խոցել ցանցային հաղորդագրության ծառայությունը: Մինչև դրանից հրաժարվելը, արդյունքում ավերվեց Runet- ի մեծ մասը:

«Լևադայի» բացահայտումները հիմք են տալիս ենթադրել, որ ինտերնետ ջինին փակ պահելը ավելի բարդ խնդիր է լինելու Ռուսաստանի կառավարության համար: Վերջին ութ տարվա ընթացքում ինտերնետային լրատվամիջոցների և սոցիալական կայքերի ժողովրդականությունը աճել է 250 տոկոսով, այն աստիճանի, որ Ռուսաստանի տարեց քաղաքացիների մեկ երրորդն այժմ նորությունների մեծ մասը կամ ամբողջովին ստանում է համացանցային աղբյուրներից: Բացի այդ, ռուսների մեծամասնությունը այժմ սովորական սոցիալական մեդիայի օգտատերեր է կամ տարածող, մինչև 25 տարեկան ռուսաստանցիների 85 տոկոսը համարվում է «ամենօրյա» կամ «գրեթե ամենօրյա» օգտատեր:

«Այսօր ռուսների մոտ 56 տոկոսը պարբերաբար օգտագործում է սոցիալական ցանցերը          («ամեն օր, գրեթե ամեն օր» և « շաբաթական մի քանի անգամ »), – ասվում է «Լևադայի» զեկույցում: «Երկրի բնակչության մոտ մեկ երրորդը երբեք չի օգտագործում դրանք»:

Մինչև 35 տարեկան ռուսաստանցիներն այժմ ավելի մեծ հավանականությամբ ներքին և արտաքին զարգացումների մասին լուրերը ստանում են սոցիալական լրատվամիջոցից, քան հեռուստատեսությունից:

Ռուսաստանում մեծ տարածում է ստանում նաև հաղորդագրության ծրագրերի օգտագործումը, ինչպիսին է Telegram- ը: Վերջին երեք տարվա ընթացքում Ռուսաստանում կրկնապատկվել է սովորական հաղորդագրության ծրագրերից օգտվողների թիվը՝ հասնելով 62 տոկոսի: «Հայտերի առաջատարներն են WhatsApp- ը (ռուսների 49 տոկոսը) և Viber- ը (31 տոկոս): Մոտ 17% -ը օգտագործում է սուրհանդակ VKontakte- ը, Skype- ը ` 14%-ը:

«Telegram- ից օգտվողների թիվն անցած տարի զգալիորեն աճել է, չնայած այն արգելափակելու ջանքերին, և այսօր կազմում է բնակչության մոտ 8 տոկոսը», – նշվում է զեկույցում:

Լևադայի զեկույցը մռայլ նորություններ է պարունակում տպագիր մամուլի և ռադիոհաղորդումների սպառողների համար: Վերջին տասնամյակում այդ լսարանը նվազել է ավելի քան 200 տոկոսով: Զեկույցը, որը լույս է տեսել օգոստոսի սկզբին, հիմնված է տարբեր տարիքի ռուսաստանցիների ընդգրկուն հետազոտությունների վրա:

Կառավարության մտահոգության ևս մեկ պատճառը տեղեկատվական աղբյուրի նկատմամբ հասարակության վստահությունն է: Անկախ կայքերի և սոցիալական լրատվամիջոցների նկատմամբ հավատը դանդաղ աճում է, մինչդեռ հեռուստատեսությունների նորությունների նկատմամբ արագ նվազում: Մեկ տասնամյակ առաջ հեռուստադիտողների մոտավորապես 80 տոկոսը հավատում էր հեռուստատեսությամբ ստացած տեղեկությանը: Այսօր այդ ցուցանիշը մոտ 55 տոկոս է:

«Երիտասարդ ռուսաստանցիները սոցիալական ցանցերին ավելի շատ են վստահում, քան հեռուստատեսությանը, հիմնականում այն պատճառով, որ շատ քիչ են հեռուստացույց  դիտում: Տարեց ռուսաստանցիներն էլ բոլորովին չեն վստահում ինտերնետին և սոցիալական ցանցերին, հիմնականում այն պատճառով, որ դրանցից չեն օգտվում», – ասվում է հաղորդագրության մեջ:

«Անցյալ տարի զգալիորեն նվազել է ռուսաստանցիների վստահությունը հեռուստատեսության նկատմամբ որոշակի թեմաների, հատկապես տնտեսականի լուսաբանման  հարցում», – նշվում է զեկույցում: «Այսօր բնակչության ավելի քան կեսը կարծում է, որ տնտեսության  վիճակի լուսաբանումը հեռուստաալիքներով չի համապատասխանում իրականությանը»:

Հոդվածի բնօրինակն՝ այստեղ

 

Write a comment