Ռուսասական գազի երազանքները մղձավանջ են Եվրոպայի համար

Ռուսասական գազի երազանքները մղձավանջ են Եվրոպայի համար

Հոդվածի առանցքում

  • Ռուսաստանի և Արևմուտքի միջև շարունակվող լարվածության ընթացքում Ռուսաստանը ունի հաղթաթուղթ՝ բնական գազի արտահանումը: Չնայած սառեցված հարաբերություններին, 2018 թ. Ռուսաստանից Եվրոպա և Թուրքիա գազի առաքումը կազմել է 201,8 մլրդ խորանարդ մետր: Եվ նույնիսկ այն դեպքում, երբ Եվրամիությունը ձգտում է Ռուսաստանի նկատմամբ պատժամիջոցներ կիրառել, նրա անդամներից շատերը առաջ են քաշում իրենց էներգետիկ նախագծերը: Գերմանիան, օրինակ, շարունակում է աջակցել «Հյուսիսային հոսք 2» գազամուղը, որը բնական գազը Ռուսաստանից կհասցնի Հյուսիսային Գերմանիայի ափ:

Ուշադրությանն արժանի

 

Պուտինի պլանները «Թուրքական հոսք» խողովակաշարը Բալկանների միջոցով անցկացնելու մասին, լավ ավարտ չեն ունենա:

Ռուսաստանի և Արևմուտքի միջև շարունակվող լարվածության ընթացքում Ռուսաստանը ունի հաղթաթուղթ՝ բնական գազի արտահանումը: Չնայած սառեցված հարաբերություններին, 2018 թ. Ռուսաստանից Եվրոպա և Թուրքիա գազի առաքումը կազմել է 201,8 մլրդ խորանարդ մետր: Եվ նույնիսկ այն դեպքում, երբ Եվրամիությունը ձգտում է Ռուսաստանի նկատմամբ պատժամիջոցներ կիրառել, նրա անդամներից շատերը առաջ են քաշում իրենց էներգետիկ նախագծերը: Գերմանիան, օրինակ, շարունակում է աջակցել «Հյուսիսային հոսք 2» գազամուղը, որը բնական գազը Ռուսաստանից կհասցնի Հյուսիսային Գերմանիայի ափ:

Այժմ Ռուսաստանը կարող է օգտագործել մեկ այլ խոշոր ծրագիր `«Թուրքական հոսքը», որն ավելի է խորացնում իր ազդեցությունը Եվրոպայում: Անցյալ տարի պաշտոնապես բացվեց գազամուղը, որը Սև ծովով Ռուսաստանից Թուրքիա է փոխանցում էներգակիրները, և առաջին գազի մատակարարումները սպասվում են մինչև այս տարվա վերջ:

«Թուրքական հոսքը» ռուսների համար առևտրային և աշխարհաքաղաքական հեղաշրջում է: Առևտրային ճակատում խողովակաշարը օգնում է «Գազպրոմի» դիրքերի ամրապնդմանը նախ Թուրքիայում, հետո` Գերմանիայում: Աշխարհաքաղաքական տեսանկյունից խողովակաշարը շրջանցում է Ուկրաինան և խորացնում է Ռուսաստանի ռազմավարական գործընկերությունը Թուրքիայի հետ, այն ժամանակ, երբ Անկարայի երկարատև դաշնակիցների հետ հարաբերությունները Ատլանտյանի երկու կողմերում խաթարված են:

«Թուրքական հոսք»ը կարող է ամրապնդել նաև Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի դիրքերը Բալկաններում: Երկրորդ փուլում, եթե Պուտինը շարունակի գազատարի կառուցումը, այն կտեղափոխի 15,75 միլիարդ խորանարդ մետր գազ կմատակարարի Բուլղարիա, ապա` Սերբիա, Հունգարիա և Ավստրիա:

Գաղտնիք չէ, որ Կրեմլը իր դիրքորոշումը ուժեղացնում է ԵՄ- ում: Սակայն նրա հաճախակի քննարկվող մեթոդները, քարոզչությունը, ապատեղեկատվությունը և հետախուզական օգնությունը, համեմատվում է էներգետիկայի ոլորտում իր գործունեության հետ: Կրեմլը չկարողացավ տպավորիչ կերպով դադարեցնել Չերնոգորիայի և վերջերս վերանվանված Հյուսիսային Մակեդոնիայի ցանկությանը` միանալու ՆԱՏՕ-ին: Այնուամենայնիվ, քաղաքական գործիչներին և գործարարներին համախմբելու իր ունակությունը, շահութաբեր ենթակառուցվածքային պայմանագրերի և շահույթների միջոցով, աննախադեպ է:

Եվրոպան հակադարձում է սակայն: Քանի որ «Թուրքական հոսքը» ԵՄ-ում գործելու համար է, «Գազպրոմը» պետք է համապատասխանեցնի այն եվրոպական հակամենաշնորհային օրենքներին: Այս կանոնները, որոնք հիմնականում ստեղծվել են 2009 թվականին, երբ Ռուսաստանը փակել է գազի առաքումները Ուկրաինա 2009 թվականին, որոնք ուղղված են էներգիայի մատակարարման դիվերսիֆիկացմանը, և դրանց խուսափմանը Ռուսաստանի կախվածությունից: Այդպիսի կանոններից մեկը, որ էներգետիկ ընկերությունները չեն կարող միաժամանակ ունենալ տրանզիտային ենթակառուցվածքներ և վաճառել գազ, Մոսկվայի համար հատուկ մարտահրավեր է առաջացնում, որը այլ կերպ թույլ կտա «Գազպրոմին» կառուցել խողովակաշար և այն ապահովել:

Այդ իսկ պատճառով Պուտինը Բալկաններում «Գազպրոմին» գործընկերներ է փնտրում: Հունվարին Սերբիա կատարած այցի ընթացքում Պուտինը կնքեց գործարք `«Գազպրոմի» և Սերբիայի պետական ​​գազային ընկերության Սրբիջագազի համատեղ ձեռնարկության ստեղծման մասին` 250 մղոն խողովակ կառուցելու համար: Իսկ մարտին ՌԴ վարչապետ Դմիտրի Մեդվեդևը մեկնել է Բուլղարիա `բանակցելու ևս 300 մղոն հատվածի մասին: Այնտեղ, պետական ​​«Բուլղարտրանսգազ» ընկերությունը, ընդգծել է «Թուրքական հոսքը» կառուցելու և շահագործելու համար: Սակայն Բուլղարտրանսգազը պետք է գնահատի 1,6 միլիարդ դոլար, որպեսզի դա տեղի ունենա: Ռուսաստանը չի տրամադրի կանխիկ գումար (այն պնդում է, որ Բուլղարիան բավականաչափ շահույթ կստանա տրանսպորտային վճարներից և «Գազպրոմ» գազի իրացումից` նախագծի արժեքը դարձնելու համար): Բուլղարիայի կառավարությունը հայտարարել է, որ փոխարենը կարող է Բրյուսելից որոշ փողեր ստանալ, բայց դա նույնպես քիչ հավանական է:

Եվրամիությունը կարող է Բեռլինին թույլատրել խախտել  «Հյուսիսային հոսք -2» -ի պարագայում հակամենաշնորհային կանոնները, և Ռուսաստանը կհանդիսանա և խողովակաշարերի և գազի սեփականատերը, բայց Բեռլինը պնդել է, որ ծրագիրը կլինի մասնավոր: Բայց, կարծես, այն հակված է տարածվելու դեպի Բալկաններ ևս: Օրենքը կարող է, օրինակ, Սերբիային հանձնարարել գործարք կնքել, որով «Գազպրոմը» վերահսկելու է «Թուրքական հոսքի» 51 տոկոսը: Թեև Սերբիան դեռևս ԵՄ անդամ չէ, սակայն բանակցում է անդամակցության համար: Վիեննայում գտնվող «Էներգետիկ համայնքը», որը թեկնածու երկրների օրենսդրությունը եվրոպական կանոններին է համապատասխանեցնում, արդեն զգուշացրել է, որ «Թուրքական հոսքը» խախտում է ԵՄ կանոնները: Այսպիսով, դա կարող է դանդաղեցնել Սերբիան անդամակցության բանակցությունները:

Բուլղարիայի վարչապետ Բոյկո Բորիսովը առաջարկել է, որ «Թուրքական հոսքը» ունենա մեկ խողովակաշար, ուր գազ կմատակարարվի նաև Ադրբեջանից և Սև ծովում գտնվող օֆշորային հանքավայրերից: Այդպիսով, Բալկանյան գազի հոսքը, ըստ էության, օգնում է դիվերսիֆիկացնել էներգիայի մատակարարումը: Ցավոք, Մեդվեդևը և «Գազպրոմի» ղեկավար Ալեքսեյ Միլլերը խառնել են նրա խաղաքարտերը: Նրանք չեն ուզում, որ Բուլղարիան կարողանա խառնի և վերավաճառի գազը ԵՄ այլ պլատֆորմների միջոցով: Արդյունքում Բորիսովի համար դժվար կլինի ակնկալել որևէ կարգավորիչ ազատություններ կամ ֆինանսական օգնություն Եվրոպական հանձնաժողովից: Այլ կերպ ասած, դա կդառնա բեռ բուլղարական հարկատուների համար:

Սոֆիան մեկ հաղթաթուղթ ունի Ռուսաստանի հետ բանակցություններում: Բուլղարիայի հետ Գազպրոմի ներկայիս պայմանագրի համաձայն, Բուլղարիան պարտավոր է մինչև 2030 թվականը բեռնափոխադրման գազի համար վճարել բեռնափոխադրման վճարները: Երբ այդ գործարքը կնքվեց, գազի մեծ մասը գալիս էր Ուկրաինայի հետ կապված այսպես կոչված Trans-Balkan խողովակաշարի միջոցով: «Թուրքական հոսք»ը այդ երթուղին, որը գործում է 1980-ական թվականներից, դարձնում է ավելորդ: Բուլղարիայի կառավարությունը կարող է դատի տալ «Գազպրոմին» կորցրած եկամուտները փոխհատուցելու համար: Պաշտոնապես հարյուր միլիոնավոր դոլարների վճարումից խուսափելու համար Պուտինը ստիպված կլինի որոշ զիջումներ առաջարկել Բորիսովին, այդ թվում, որպես երաշխիք, որ Ռուսաստանը կօգտագործի «Թուրքական հոսքը» ի օգուտ Եվրոպային:

Սերբիան և Հունգարիան պետք է կարողանան միանալ Բուլղարիային, Ռուսաստանին ճնշելու համար: Դա, իհարկե, ավելի հեշտ է ասել, քան անել: Բորիսովը, մտավախություն ունենալով Կրեմլի ներքին քաղաքականությանը ազելու կապակցությամբ, հակված է Մոսկվայի հետ հարաբերություններում խուսափել ռիսկի դիմելուց: Սերբիան ունի հատուկ առանձնահատուկ հարաբերություններ Պուտինի հետ, կարևորագույն միջազգային դաշնակցի `Կոսովոյի խնդիրների վերաբերյալ: Հունգարիայի Վիկտոր Օրբանը նույնպես ձգտում է ամրապնդել սեփական քաղաքական և տնտեսական կապերը Ռուսաստանի հետ: Ընդհանրապես, Պուտինը շատ հնարավորություններ ունի բաժանելու և տիրելու համար:

Հոդվածի բնօրինակն՝ այստեղ

 

Write a comment