Ֆրանցիսկոս Պապի՝ ամուսնալուծության դիլեման

Ֆրանցիսկոս Պապի՝ ամուսնալուծության դիլեման

Հոդվածի առանցքում

  • Կարճ ասած, կաթոլիկական ուսմունքը ուսուցանում է, որ ամուսնությունը տղամարդու և կնոջ միջև է (հետևաբար «ո՛չ» միասեռական ամուսնություններին), հավերժ է (հետևաբար «ո՛չ» ամուսնալուծությանը) և պետք է բաց լինի երեխաների համար (հետևաբար «ո՛չ» ծնելիության վերահսկողությանը): Չնայած իր՝ որպես անհատապաշտի հեղինակությանը՝ Ֆրանցիսկոս պապը հստակ ասաց, որ ուսմունքը չի փոփոխվի:
  • Այնուամենայնիվ, երկար ժամանակ է, ինչ բանավեճ գոյություն ունի, թե ինչպես հոգ տանել պաշտոնական սահմաններից դուրս գտնվող այն հավատացյալների մասին, հատկապես նրանց, ովքեր ամուսնալուծվել ու նորից են ամուսնացել, եկեղեցու պատերից դուրս:
  • 2013 թվականի փետրվարին Պապը Կասպերին հրահրեց վերաբացել բանավեճը կարդինալների շրջանում՝ ամուսնալուծված և դարձյալ ամուսնացած մարդկանց հետ հրավիրելու վերաբերյալ առնվազն որոշ դեպքերում, բայց նաև իր սեփական օգնականներից ոմանք հրապարակավ պնդեցին, որ փոփոխությունը անհնար է:
  • Վերջին շաբաթներին, 500 պահպանողական քահանաներ Մեծ Բրիտանիայում բաց նամակ են գրել՝ խնդրելով սինոդին՝ պաշտպանել հաղորդության արգելքը՝ մղելով իրենց առավել չափավոր առաջնորդ Վեստմիստերի կարդինալ Վինսենտ Նիկոլսին ասելու նրանց՝ իրենց խորհուրդները թղթերից դուրս պահեն:
  • Կայուն պահպանողական ամերիկացի կարդինալ Ռայմոնդ Բերկը վերջին հարցազրույցի ժամանակ մտահոգություն արտահայտեց, որ «խառնաշփոթը ահագնացող ձևով տարածվում է»: Գերմանացի եպիսկոպոսներին ուղղված խոսքում շվեյցարացի կարդինալ Կուրտ Կոչը եկեղեցու ուսմունքը թուլացնելու կոչերը համեմատեց որոշ գերմանացի քրիստոնյաների՝ Հիտլերին հետևելու հետ:
  • Եթե Ֆրանցիսկոսը ետ կանգնի իր քայլերից, ապա նա կարող է հղում կատարել, որ բոլոր պապական էդիկտներն էլ լոկ ժամանակավոր են, որն էլ հիշեցնում է հին ասացվածքը՝ «Հռոմը խոսեց, գործը փակված է»:

Ուշադրությանն արժանի

Ինչ-որ մեկը պատրաստվում է իրեն խաբված զգալ` անկախ նրանից, թե ինչ է արել: Երևի թե պետք է զգույշ լինել հոգևոր  առաջնորդի մասին նման բառապաշարով խոսելուց, բայց Պապ Ֆրանցիսկոսը կարծես թե իրեն դրել է «անիծված, եթե անում է, անիծված, եթե չի անում» անկյունում՝ բաժանման վերաբերյալ կաթոլիկների բանավեճի շրջանակներում:

Ֆրանցիսկոսը ստեղծել է մի իրադրություն, որտեղ ինչ-որ մեկը իրեն խաբված է զգալու, անկախ նրանից, թե ինչ է արել:  Կարճ ասած, կաթոլիկական ուսմունքը ուսուցանում  է, որ ամուսնությունը տղամարդու և կնոջ միջև է (հետևաբար «ո՛չ» միասեռական ամուսնություններին), հավերժ է (հետևաբար «ո՛չ» ամուսնալուծությանը) և պետք է բաց լինի երեխաների համար (հետևաբար «ո՛չ» ծնելիության վերահսկողությանը): Չնայած իր՝ որպես անհատապաշտի հեղինակությանը՝ Ֆրանցիսկոս պապը հստակ ասաց, որ ուսմունքը չի փոփոխվի:

Այնուամենայնիվ, երկար ժամանակ է, ինչ բանավեճ գոյություն ունի, թե ինչպես հոգ տանել պաշտոնական սահմաններից դուրս գտնվող այն հավատացյալների մասին, հատկապես նրանց, ովքեր ամուսնալուծվել ու նորից են ամուսնացել, եկեղեցու պատերից դուրս: Եկեղեցական օրենքներով նմանատիպ ժողովրդական զանգվածը պետք է մերժվի, սակայն գործնականում որոշ քահանաներ ու եպիսկոպոսներ երկար տարիների ընթացքում կոչ են արել նրանց գալ՝ անկախ ամեն ինչից:

Դա հատկապես հրապուրիչ է, երբ մարդը մեղավոր չէ առաջին ամուսնության քայքայման համար, օրինակ, կին, որի ամուսինը դավաճանել է և այժմ երեխաներ ունի երկրորդ ամուսնությունից:

Ամբողջ աշխարհում չկա որևէ հստակ գնահատական , սակայն համաձայն  Ջորջթաունի համալսարանի  Center for Applied Research in the Apostolate-ի, մոտավորապես 4,5 միլիոն կաթոլիկներ ԱՄՆ-ում ամուսնալուծված են և դարձյալ ամուսնացած են առանց եկեղեցական դատարանի կողմից «լուծարման» հայտարարության, ըստ որի առաջին ամուսնությունը անիրական է դառնում:

Առավել հանգիստ Պապ Փոլ 6-րդի ժամանակ՝ 1970-ականներին, Վատիկանը այսպես կոչված «ներքին ֆորում» լուծումը մտցրեց, որը նշանակում էր, որ կաթոլիկները անձնական որոշում են կայացնում խղճի մտոք խորհուրդներ վերցնելու համար, որոնք ընդունելի են  խոստովանահայր հանդիսացող  քահանայի կողմից,: Պապ Ջոն Փոլ 2-րդը 1981 թվականին վերահաստատեց հաղորդության արգելքը:

1993 թվականին որոշ գերմանացի պրելատեսներ, այդ թվում Վոլտեր Կասպերը, այդ ժամանակ Rottenburg-Stuttgart-ի այդ ժամանակի եպիսկոպոսն ու այժմյան կարդինալը, հայտարարեցին, որ իրենք ամեն դեպքում կողջունեն ապահարզանը և նորից ամուսնանալը: Նրանց դիրքորոշումը առաջացրեց Վատիկանի ռեպրեսիան հաջորդ տարի այդ ժամանակ կարդինալ Ջոզեֆ Ռաթզինգերի, իսկ հետո արդեն Պապ Բենեդիկտոս 16-րդի կողմից:

Ահա թե ինչ իրադրություն էր տիրում մինչև Պապ Ֆրանցիսկոսը, ով անհասկանալի ազդակներ է տալիս: 2013 թվականի փետրվարին Պապը Կասպերին հրահրեց վերաբացել բանավեճը կարդինալների շրջանում՝ ամուսնալուծված և դարձյալ ամուսնացած մարդկանց հետ հրավիրելու վերաբերյալ առնվազն որոշ դեպքերում, բայց նաև իր սեփական օգնականներից ոմանք հրապարակավ պնդեցին, որ փոփոխությունը անհնար է:

Վեճերն էլ ավելի թեժացան, Ֆրանցիսկոս պապը կաթոլիկ եպիսկոպոսների երկու գագաթնաժողով՝ սինոդ, հրավիրեց ընտանեկան խնդիրների վերաբերյալ: Սինոդները չեն կարող որոշել որևէ բան, դրանք կարող են պարզապես խորհուրդներ առաջարկել Պապին: Սակայն դրանք կարևոր են տեսնելու, թե աշխարհի եպիսկոպոսները ինչ դիրքորոշում ունեն:

Անցած հոկտեմբերին կայացած առաջին սինոդի ժամանակ «Կասպերի առաջարկի» վերաբերյալ պայքարը ընդգծվեց կողմերի և դեմերի միջև և նախանշաններ կան, որ բախումները առավել ինտենսիվ կլինեն այս հոկտեմբերին կայանալիք երկրորդ փուլի ժամանակ:

Վերջին շաբաթներին, 500 պահպանողական քահանաներ Մեծ Բրիտանիայում բաց նամակ են գրել՝ խնդրելով սինոդին՝ պաշտպանել հաղորդության արգելքը՝ մղելով իրենց առավել չափավոր առաջնորդ Վեստմիստերի կարդինալ Վինսենտ Նիկոլսին ասելու նրանց՝ իրենց խորհուրդները թղթերից դուրս պահեն:

Մյունխենի կարդինալ Ռեյնհարդ Մարքսը, ով նույնպես չափավոր է, ակնարկեց, որ գերմանացի եպիսկոպոսները պետք է գնան իրենց սեփական ճանապարհով՝ անկախ նրանից թե սինոդն ինչ կորոշի:  Նրա դիրքորոշումը գերմանացի կարդինալ Ջերհարդ Մյուլլերի կողմից քննադատվեց որպես «բացարձակապես հակակաթոլիկական»:

Կայուն պահպանողական ամերիկացի կարդինալ Ռայմոնդ Բերկը վերջին հարցազրույցի ժամանակ մտահոգություն արտահայտեց, որ «խառնաշփոթը ահագնացող ձևով տարածվում է»: Գերմանացի եպիսկոպոսներին ուղղված խոսքում շվեյցարացի կարդինալ Կուրտ Կոչը եկեղեցու ուսմունքը թուլացնելու կոչերը համեմատեց որոշ գերմանացի քրիստոնյաների՝ Հիտլերին հետևելու  հետ:

Մինչդեռ ազդեցիկ կարդինալ ֆիլիպինցի Լուիս Անտոնիո Թեյգլը՝ կաթոլիկների գերաստղը ողջ Ասիայում, հանդես եկավ օրենքները առավել ճկուն դարձնելու օգտին: «Ամեն իրավիճակ բաժանվածների և նորից ամուսնացածների համար բացարձակապես նույնն  է: Մենք չենք կարող մեկ ձևաչափով դատել բոլորին»,-ասել էր նա մարտի կեսերին Միացյալ թագավորությունում ներկայացրած ճառի ժամանակ:

Կարդինալի կողմից  հրապակավ նման քայլ անելը անսովոր էր: Դա ծնում է այն միտքը, որ խաղադրույքները շատ բարձր են մի քանի պատճառներով: Մի կողմից Ջոն Փոլ 2-րդ և Բենեդիկտոս 16-րդ Պապերը հստակ դիրքորոշում ունեին այս հարցի շուրջ: Եթե Ֆրանցիսկոսը ետ կանգնի իր քայլերից, ապա նա կարող է հղում կատարել, որ բոլոր պապական էդիկտներն էլ լոկ ժամանակավոր են, որն էլ հիշեցնում է հին ասացվածքը՝ «Հռոմը խոսեց, գործը փակված է»:

Մյուս կողմից, ամուսնալուծման ու նորից ամուսնանալու հարցի շուրջ փոխադարձ հայհոյանքը հաճախ պրոքսի-սերվերի դեր է խաղում առավել վիճարկելի հարցերի համար, ինչպիսին է կին քահանայի կամ ծնելիության վերահսկողության հարցերը: Եթե Պապը կամենում է կտրել անցյալի հետ կապը այստեղ, ոմանք հույս ունեն, իսկ ոմանք էլ վախենում են, այնուամենայնիվ փոփոխությունները լինելու են:

Ֆրանցիսկոսը անակնկալներով լի Պապ է, ինչն էլ դժվարացնում է կանխատեսել, թե ինչ կորոշի նա: Շատ ավելի հեշտ է կանխատեսել, որ անկախ նրանից,  թե ինչ կլինի, կաթոլիկ եկեղեցու մի մեծ հատված հիասթափված է մնալու:

Հոդվածի բնօրինակն՝ այստեղ

Write a comment