Արդյո՞ք Գերմանիան կիսում է Իրանի հարցում Թրամփի դիրքորոշումը

Արդյո՞ք Գերմանիան կիսում է Իրանի հարցում Թրամփի դիրքորոշումը

Հոդվածի առանցքում

  • Գերմանիայի կառավարությունն ընդհանուր առմամբ քննադատական է վերաբերվում ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի քաղաքականությանը, մանավանդ, երբ խոսքը գնում է Մերձավոր Արևելքում պատերազմի և խաղաղության մասին: Անցյալ տարի Թրամփը ԱՄՆ-ին դուրս հանեց 2015-ի իրանական միջուկային համաձայնագրից, որը Գերմանիան, Ֆրանսիան և Մեծ Բրիտանիան, ի թիվս այլոց, փորձում էին ամեն գնով պահպանել:

Ուշադրությանն արժանի

 

Իրանին մեղադրելով Սաուդյան նավթի օբյեկտների վրա անօդաչու սարքերի միջոցով հարձակման մեջ՝ Անգելա Մերկելի կառավարությունը, կարծես, հետևում է Դոնալդ Թրամփի Սպիտակ տան քայլերին: Այնուամենայնիվ, շահերի բախումը բարդացնում է գերմանական դիրքորոշումը:

Գերմանիայի կառավարությունն ընդհանուր առմամբ քննադատական ​​է վերաբերվում ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի քաղաքականությանը, մանավանդ, երբ խոսքը գնում է Մերձավոր Արևելքում պատերազմի և խաղաղության մասին: Անցյալ տարի Թրամփը ԱՄՆ-ին դուրս հանեց 2015-ի իրանական միջուկային համաձայնագրից, որը Գերմանիան, Ֆրանսիան և Մեծ Բրիտանիան, ի թիվս այլոց, փորձում էին ամեն գնով պահպանել:

Սեպտեմբերի 14-ին Սաուդյան Արաբիայում նավթային օբյեկտների վրա անօդաչու սարքերի հարձակումից հետո իրավիճակը կարծես թե սրվեց, երբ իրանական աջակցույունը վայելող  Հութի ապստամբները, որոնք պայքարում են Սաուդյան Արաբիայի ռազմական միջամտության դեմ Եմենում, ստանձնեցին դրա պատասխանատվությունը:

ԱՄՆ-ն անմիջապես մեղադրեց Իրանին, նույնիսկ այն բանի համար, որ Սաուդյան Արաբիայի կառավարությունն ի սկզբանե զերծ մնաց որոշակիորեն պատասխանատվություն կրելուց: Ռիադն այժմ կիսում է Վաշինգտոնի տեսակետը: Իրանն, իր հերթին, մերժել է ցանկացած ներգրավվածության մեղադրանք:

Այժմ, հարձակումից 10 օր անց Գերմանիան, Ֆրանսիան և Միացյալ Թագավորությունը միացան Վաշինգտոնին ՝ Իրանը մեղադրելու հարցում:

«Մեզ համար պարզ է, որ Իրանը պատասխանատվություն է կրում այս հարձակման համար: Այլ համոզիչ բացատրություն չկա», – ասված է երկուշաբթի օրը Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելի, Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի և Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Բորիս Ջոնսոնի համատեղ հայտարարության մեջ: Մեղավորության հիմքը նախանշող մանրամասներ չեն ներկայացվել:

Գերմանիայի ընդդիմադիր քաղաքական գործիչներն այս հարցում բաժանվել են երկու մասի: Մինչդեռ Բիժան Ջիր-Սառային «Ազատ ժողովրդավարների» (FDP) արտաքին քաղաքականության փորձագետը, DW- ին ասել է, որ Իրանը «հստակ պատասխանատու է» անօդաչու թռչող սարքերի հարձակման համար, իսկ Կանաչների կուսակցության նրա գործընկեր Օմիդ Նուրիփուրը հայտարարությունը որակեց սխալ և մատնանշեց հարձակումների աղբյուրի հետաքննություններին:

«Սխալ է վաղաժամ եզրակացույուն տալը: Սա խաթարում է քննությունների հավաստիությունը և չի հանգեցնի դե-էսկալացիայի», – ասել է Նուրիփուրը DW- ին:

Թեհրանը հերքեց եվրոպացի առաջնորդների հայտարարության մեջի մեղադրանքները՝ դրանք որակելով նույնքան «ծիծաղելի» և անհիմն, որքան ԱՄՆ-ի մեղադրանքները: Իրանի զինված ուժերի աշխատակազմի ղեկավար Մոհամմադ Հոսեյն Բաղերը հայտարարել է, որ յուրաքանչյուր ոք, ով կհարձակվի իր երկրի վրա, պարտություն է կրելու և հավելել, որ իր երկիրը ոչ մի թշնամություն չունի Սաուդյան Արաբիայի նկատմամբ, հայտնում են իրանական լրատվական գործակալությունները:

Արդյո՞ք գերմանացի զինվորականները կդիմեն գործողությունների

Եվրոպական երեք կառավարությունները չեն դադարում մեղադրել Իրանին. հայտարարության մեջ նրանք նաև հաստատեցին՝ «այս համատեքստում մեր լիակատար համերաշխությունը Սաուդյան Արաբիայի Թագավորության և նրա բնակչության համար»:

Ռիադն անմիջապես առաջ քաշեց եռյակի հայտարարությունը: Սաուդյան Արաբիայի SPA լրատվական գործակալությունը հայտնում է, որ երկրի կաբինետը կոչ է արել միջազգային հանրությանը ստուգել Իրանի ագրեսիվ պահվածքը:

Ըստ Յանա Փուգլիերիի Գերմանիայի Արտաքին հարաբերությունների Խորհրդից (DGAP), Ռիյադի պատասխանը ցույց է տալիս այն վտանգավոր դիրքորոշումը, որը ստանձնել է Գերմանիան իր աջակցությամբ:

«Ապագայում այն կարող է հանգեցնել հետևանքների, որոնք դեռևս անհայտ են», – ասել է նա DW- ին: Որպես օրինակ, նա նշեց, որ ԱՄՆ-ը կարող է ավելի մեծ ճնշում գործադրել Գերմանիայի և այլ դաշնակիցների վրա ՝ ռազմական ներգրավվածության հարցում:

Գերմանիայի պաշտպանության նոր նախարար Աննեգրետ Կրամպ-Կարրենբաուերը կլինի առաջինը, ով կլսի այդպիսի խնդրանք: ԱՄՆ-ը իր առաջին այցի ընթացքում նա ազդարարեց Գերմանիայի պատրաստակամությունը ռազմական միջամտության հարցում Հորմուզի նեղուցում, որը հանդիսանում է նավթային տանկերների վրա հարձակման հարմար վայր:

Այնուամենայնիվ, Կրամպ-Կարրենբաուերը հայտարարել է, որ Բունդեսվերը չի միանա ամերիկյան գլխավորած առաքելությանը Թրամփի «առավելագույն ճնշում» գործադրելու կոշտ քարոզչության ներքո: Փոխարենը, գերմանական զինված ուժերը կմիանան «եվրոպական առաքելությանը»: Գերմանիայի պաշտպանության նախարարը Մարկ Էսպերին հանդիպելուց հետո, նշել է, որ ԱՄՆ-ը նույնպես ցանկանում է խուսափել հակառակ կողմին պատրվակ տալուց:

Հակասելով գերմանական շահերին

Նույնիսկ եթե Վաշինգտոնը չի ճնշում Բեռլինին ռազմական գործողություններին մասնակցելու համար, Փուգլիինը կարծում է, որ Գերմանիան ծանր վիճակում է:

«Երկիրը շահեր ունի տարածաշրջանում, որոնք անհամատեղելի են: Երբ խոսքը վերաբերում է Իրանի հետ հարաբերություններին, Գերմանիան ասաց, որ իր հիմնական գերակայությունը միջուկային պայմանագրի պահպանումն է: Մյուս կողմից, նրան աջակցում է Սաուդյան Արաբիան` ավանդական գործընկերը, որին ևս Գերմանիան ցանկանում է աջակցել Իրանին հակակշռելու համար », – ասաց նա:

Այնուամենայնիվ, ընդդիմադիր քաղաքական գործիչ Ջիր-Սառան ցանկանում է, որ Գերմանիան վերանայի իրանական միջուկային գործարքը որպես ամբողջություն: «Մենք գիտենք, որ դա բավարար չէ: Մեզ պետք է լրացուցիչ պայմանագիր, և դրա համար Եվրամիությունը պետք է նախ և առաջ հստակ խոսի Իրանի հրթիռային ծրագրի, ինչպես նաև տարածաշրջանում Իրանի դերի մասին»:

Ըստ Կրամպ-Կարրենբաուերի, Գերմանիան խնդիր է դնում Իրանի հետ դիվանագիտական ​​կապի պահպանումը: Այնուամենայնիվ, նման շփումը կարող է նաև տեղի ունենալ ուղղակիորեն ամենաբարձր մակարդակով ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև:

Չնայած մրցակիցների միջև լարվածությանը, Թրամփը հայտարարել է, որ չի ցանկանում բացառել Իրանի նախագահ Հասան Ռոուհանիի հետ դեմ առ դեմ հանդիպումը ՄԱԿ-ի Գերագույն վեհաժողովում Նյու Յորքում, չնայած որ նման հանդիպում նախատեսված չէ:

Թրամփը մերժեց Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի առաջարկած միջնորդական նախաձեռնությունը ՝ ասելով, որ իրեն անհրաժեշտ չէ փոխհամաձայնություն: Եթե ​​Իրանը ցանկանում է խոսել, «նրանք գիտեն, թե ում հետ կապ հաստատել», – երկուշաբթի ասաց Թրամփը:

Անկախ Թրամփի տեսակետից ՝ Փուգլիերինը Գերմանիայի առաջնային դերը տեսնում է որպես միջնորդ Իրանի և ԱՄՆ-ի միջև:

«Գերմանիան և ԵՄ երկրները շատ լավ դիրքում են: Ի տարբերություն ԱՄՆ-ի, նրանք չեն հետևում զանգվածային ճնշման այս ռազմավարությանը, այլ փոխարենը իրենք իրենց վստահելիորեն ներկայացնում են որպես միջնորդ, որը կարող է հակակշռել իրավիճակը», – ասաց նա:

«Կանաչների» Նուրիփուրը նշել է, որ անվստահություն կա ինչպես ԱՄՆ-ի, այնպես էլ Իրանի նկատմամբ: «Պարզապես խոսքը գնում է գոնե թեժ կապ ունենալու մասին (երկրների միջև), որպեսզի հանկարծակի չլինի ռազմական մեծ էսկալացիա: Հաղորդակցության այս բացակայությունը ստեղծում է հավանական պայթյունավտանգ իրավիճակ»:

Հոդվածի բնօրինակն՝ այստեղ

 

Write a comment