«Freedom House»-ի սանդղակով ԱՄՆ-ն անկում է գրանցել

«Freedom House»-ի սանդղակով ԱՄՆ-ն անկում է գրանցել

Հոդվածի առանցքում

  • Freedom House-ի «Ազատությունն աշխարհում » հոդվածը նոր է լույս տեսել: Ըստ դրա, 2 տարի անընդմեջ Միացյալ Նահանգները 86 բալ է ստացել 2009-ի 94-ի համեմատ: Freedom House-ի նախագահ Մայքլ Աբրամովիչի խոսքով, դա ամենացածր ցուցանիշն է, որ ԱՄՆ-ն ստանում է ուսումնասիրությունների սկսման պահից: Չնայած Ամերիկան դարձյալ ազատ է համարվում, այն զիջում է ոչ միայն Կանադային ու Հյուսիսային Եվրոպայի երկրներին, այլև Հունաստանին, Լատվիային, Մավրիկիոսին: «ԱՄՆ-ի ընթացիկ ցուցանիշն ամերիկյան ժողովրդավարությունը մոտեցնում է պայքարող գործընկերներին, օրինակ Խորվաթիային և ոչ թե Գերմանիայի կամ Միացյալ Թագավորության նման ավանդական գործընկերներին», նշված է հոդվածում:

Ուշադրությանն արժանի

1970 թվականներից ի վեր Freedom House ոչ կոմերցիոն, ժողովրդավար կազմակերպությունը, որը հիմնադրվել է 1941 թվականին նացիզմի դեմ ամերիկյան հասարակության կարծիքը մոբիլիզացնելու համար, հրապարակում է ամենամյա ամփոփում, գնահատելով  քաղաքական ու քաղաքացիական ազատություններն աշխարհի բոլոր երկրներում: Օգտագործելով 25 ցուցանիշ, ներառյալ ընտրական գործընթացները,անհատի իրավունքներն ու օրենքի գերակայությունը, պետությունները գնահատվում են 100 բալանոց սանդղակով:

Տասնամյակներ շարունակ հանրապետական ու դեմոկրատ առաջնորդները ԱՄՆ կառավարության կողմից մասնակի ֆինանսավորվող Freedom House -ի ամրագրած արժեքներն ընդունել են որպես զուտ ամերիկյան, Միացյալ Նահանգներն էլ, ընդհանուր առմամբ, բավական բարձր է գնահատել Freedom House- ի ցուցիչը: Վերջերս, սակայն, իրադրությունը սկսել է փոխվել:

Freedom House-ի «Ազատությունն աշխարհում » հոդվածը նոր է լույս տեսել: Ըստ դրա, 2 տարի անընդմեջ Միացյալ Նահանգները 86 բալ է ստացել 2009-ի 94-ի համեմատ: Freedom House-ի նախագահ Մայքլ Աբրամովիչի խոսքով, դա ամենացածր ցուցանիշն է, որ ԱՄՆ-ն ստանում է ուսումնասիրությունների սկսման պահից:

Չնայած Ամերիկան դարձյալ ազատ է համարվում, այն զիջում է ոչ միայն Կանադային ու Հյուսիսային Եվրոպայի երկրներին, այլև Հունաստանին, Լատվիային, Մավրիկիոսին: «ԱՄՆ-ի ընթացիկ ցուցանիշն ամերիկյան ժողովրդավարությունը մոտեցնում է պայքարող գործընկերներին, օրինակ Խորվաթիային և ոչ թե Գերմանիայի կամ Միացյալ Թագավորության նման ավանդական գործընկերներին», նշված է հոդվածում:

Դոնալդ Թրամի նախագահության երկու տարվա ընթացքում ամերիկյան ժողովրդավարությունը շատ առումներով ապացուցեց, որ բավականին կայուն է:Շատ իրավախախտներ, որոնք օգնել են Թրամփին ընտրվել, բանտ են ընկել կամ շուտով կընկնեն: 2018 թ.-ին դեմոկրատները ստացան Ներկայացուցիչների պալատի հսկողությունը և արդեն սկսել են ստուգել նախագահի լիազորությունները: Դատարանները արգելափակել են Թրամփի քաղաքականության առավել աղաղակող դրույթները, այդ թվում `Childhood Arrivals- ի հետաձգված գործողությունը կամ DACA- ն վերացնելու ջանքերը: Թրամփի ռասիստական դեմագոգիայի փորձերը հաճախ հանգեցնում են նրա դեմ հասարակական կարծիքի համախմբման: Քաղաքացիական ակտիվության վերածնունդ է նկատվում. Freedom House- ի տվյալներով, անցյալ տարի հավաքների ազատության հարցով Միացյալ Նահանգների գնահատականը բարձրացել է:

Սակայն Freedom House- ի զեկույցը տագնապելու երկու պատճառ է տալիս:

Առաջինն այն է, որ ժողովրդավարության փլուզման համար սովորաբար ավելի քան երկու տարի է պահանջվում: «Freedom House- ի ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ աշխարհի այնպիսի վայրերում, ինչպիսին Հունգարիան է, Վենեսուելան կամ Թուրքիան, ժողովրդավարական հաստատություններն աստիճանաբար ենթարկվում են հակադեմոկրատական ղեկավարության կայուն ճնշմանը, հաճախ նույնիսկ գործունեություն սկսելուց անմիջապես հետո», – ասվում է զեկույցում: Աբրամովիչն ինձ ասաց, որ կոռուպցիայի աճը և թափանցիկության նվազումը, որոնք բնորոշ են այս վարչակազմին, հաճախ հանդիսանում են «ժողովրդավարության հետ կապված խնդիրների մասին նախազգուշացնող ցուցանիշներ», ինչը խաթարում է համակարգի օրինականության հանդեպ հասարակության վստահությունը:

Երկրորդը, եթե ամերիկացիները սկսել են ավելի շատ անտեսել Թրամփի խոսքերը, օտարերկրյա ղեկավարները դա չեն անում: Freedomary- ի զեկույցի համաձայն, բռնատիրությունն աճում է ամբողջ աշխարհում, արդեն 13 տարի անընդմեջ գլոբալ ազատությունը նվազում է: Թրամփի նախագահությունն այս միտման հետևանք է, բայց նաև արագացնում է այդ երևույթը:

Գաղափարի հարցում ցինիկ լինելու շատ պատճառներ կան, մի ժամանակ ամերիկյան արտաքին քաղաքականության մեջ այն տեսակետն էր իշխում, թե Միացյալ Նահանգների սուրբ պարտքն է խթանել ժողովրդավարությունն ամբողջ աշխարհում: Ի վերջո,  Իրաքում ամերիկյան պատերազմի պատրվակներից մեկն այն էր, որ պետք է ժողովրդավարություն տարածել Մերձավոր Արևելքում: Թրամփի օրոք, սակայն, մենք սովորում ենք, որ ամերիկյան մոտեցումը աշխարհին, որն ամբողջովին բարոյազուրկ է և գործնական, ստեղծում է իր վտանգները:

Ամբողջ աշխարհում ավտոկրատները հասկացել են, որ դիվանագիտական ճնշման չեն ենթարկվի լրագրողներին հետապնդելու կամ նույնիսկ սպանելու համար: 2017 թ.-ին կամբոջացի ղեկավար Հան Սենը լրագրողների հետ զրույցում ասաց. «Դոնալդ Թրամփը հասկանում է, որ իրենք անարխիստական խումբ են»: Ավելի ուշ այս տարի իր կառավարությունը ստիպեց երկրի ամենահայտնի անկախ թերթերից մեկին փակվել: Թրամփի վարչակազմը հավատարիմ մնաց Սաուդյան Արաբիայի թագաժառանգ արքայազնին, չնայած C.I.A.-ի գնահատմանը, որ նա էր պատվիրել «Վաշինգտոն Փոստ» -ի սյունակագիր Ջամալ Խաշոգիի սպանությունը: Աբրամովիչը նշել է, որ առնվազն 17 երկրում առաջարկվել կամ հաստատվել են «կեղծ տեղեկատվության» դեմ պայքարի համար ինտերնետը գրաքննության ենթարկելու մասին օրենքները:

Եթե դեմոկրատները հաղթեն 2020-ի նախագահի ընտրություններում, մեծ ճնշում կգօրծադրվի այս տհաճ վիճակից դուրս գալու համար և կներեն նրանց, ովքեր ներգրավված են եղել այս գործում: Ամերիկայում էլիտան հաշվետվություն չի ներկայացնում: Իրաքյան պատերազմի և 2008 թվականի տնտեսական ճգնաժամի ճարտարապետները փաստորեն չպատժվեցին:

Ինչևէ, ես հույս ունեմ, որ մենք կկարողանանք համախմբել մեր քաղաքական կամքը, հականալու համար, թե որքան հիմնավոր է այս վարչակազմը դավաճանել Ամերիկայի ամենաբարձր գաղափարները: Մենք պետք է ամբողջական հաշվետվություն ստանանք Թրամփի նախագահության առաջացրած ինստիտուցիոնալ կոռոզիայի և դրանից Թրամփի ու նրա գործընկերների ստացած եկամուտների մասին:

Աշխարհն առաջարկում է ավելի շատ դասեր այն մասին, թե ինչպես է ժողովրդավարությունը թուլանում, և ոչ թե այն մասին, թե ինչպես պետք է այն վերականգնել: Ամերիկային այլևս երբեք լուրջ չեն ընդունի որպես ազատական ժողովրդավարության համաշխարհային առաջնորդի: Բայց, գուցե այն կարողանա գտնել ոչլիբերալիզմը մերժելու համակարգված միջոց: Մենք միակ երկիրը չենք, որ դրա կարիքը կունենանք:

Հոդվածի բնօրինակն՝ այստեղ

Write a comment