Ադրբեջան. մեկ տարի անց Գյանջայի իրադարձությունները մնում են անբացատրելի

Ադրբեջան. մեկ տարի անց Գյանջայի իրադարձությունները մնում են անբացատրելի

Հոդվածի առանցքում

  • Իշխանությունները նշում են, որ մահափորձը լայն իսլամիստական ​​դավադրություն էր: Այժմ, քչերն են հավատում պաշտոնական պատմությանը: Ավելի քան մեկ տարի անց, երբ մահափորձի կազմակերպումը հանգեցրեց մի շարք ձերբակալությունների, սպանությունների և լայնածավալ իսլամիստական ​​դավադրության մեջ մեղադրանքների, ադրբեջանցիները այդպես էլ մինչև վերջ չեն հասկանում, թե ինչ է այդ մռայլ իրադարձությունների հետևում: Տասնյակ կասկածյալների մի շարք դատավարություններ, որոնք ներկայումս շարունակվում են, միայն ավելի շատ կասկածներ են առաջացրել, որ պաշտոնական կարծիքը չի համապատասխանում իրականությանը:

Ուշադրությանն արժանի

Իշխանությունները նշում են, որ մահափորձը լայն իսլամիստական ​​դավադրություն էր: Այժմ, քչերն են հավատում պաշտոնական պատմությանը:

Ավելի քան մեկ տարի անց, երբ մահափորձի կազմակերպումը հանգեցրեց մի շարք ձերբակալությունների, սպանությունների և լայնածավալ իսլամիստական ​​դավադրության մեջ մեղադրանքների, ադրբեջանցիները այդպես էլ մինչև վերջ չեն հասկանում, թե ինչ է այդ մռայլ իրադարձությունների հետևում: Տասնյակ կասկածյալների մի շարք դատավարություններ, որոնք ներկայումս շարունակվում են, միայն ավելի շատ կասկածներ են առաջացրել, որ պաշտոնական կարծիքը չի համապատասխանում իրականությանը:

«Մեր երեխաները անպիտան խաղի զոհ են դառնում»,-ասաց Սևինչ Հուսեյնովան, որի 24-ամյա որդին ՝ Էլմիրը, այժմ դատարանում է իրադարձություններում մասնակցելու համար: «Ես 100 տոկոսով վստահ եմ դրանում»,-ասաց նա Eurasianet- ին:

2018-ի հուլիսի 3-ին մահափորձ կատարվեց Ադրբեջանի երկրորդ քաղաքի քաղաքապետ Էլմար Վալիևի դեմ, ասում են իշխանությունները: Կասկածյալը ՝ Յունիս Սաֆարովը, արագ ձերբակալվեց: Պաշտոնյաները պնդում են, որ Սաֆարովը իսլամիստական ​​դավադրության մաս է: Կառավարությունը մնացել է իր դիրքորոշման: Նախագահ Իլհամ Ալիևի ավագ խորհրդական Ալի Հասանովը մեկ տարվա իրադարձույունների առիթով ասել է, որ բռնությունները իրականացվել են «որոշ կառավարական ուժերի, անջատողականների և արմատական-հոգևորական շրջանակների կողմից»:

Մահափորձից մեկ շաբաթ անց քաղաքապետարանի դիմաց տեղի ունեցավ փոքրիկ ցույց ՝ ի պաշտպանություն Սաֆարովի, և հաղորդվում էր, որ սպանվել է երկու ոստիկան:

Ոստիկանությունը ձերբակալել էր մի քանի տասնյակ կասկածյալների: Ընդհանուր առմամբ, 77 մարդու մեղադրանք է առաջադրվել հարձակումների համար, ևս 11-ը հետախուզման մեջ են: Առնվազն 10 կասկածյալ է սպանվել, այդ թվում ՝ երկու ոստիկանների սպանության մեջ մեղադրվող Ռաշադ Բոյուկիշևը:

Գործը ցնցեց ամբողջ Ադրբեջանը ոչ միայն զարգացումներով և դավադրությունների մեղադրանքներով, այլև անսովոր կասկածյալների պատճառով: Թեև քաղաքական ընդդիմության հետապնդումը սովորական պատմություն է դարձել Ադրբեջանում, այստեղ թիրախները զուտ պատահական մարդիկ էին, որոնք սխալ պահին հայտնվել են ոչ ճիշտ տեղում:

Փետրվարին դատավարությունները սկսվեցին Բաքվում, որին մասնակցում էին Գյանջայի դատավորները: Մի քանի ամբաստանյալների խմբեր միանգամից դատվում էին, որոնց մեղադրանքներ էին առաջադրվում ՝ բռնություն գործադրելու, թալանելու, հրազեն և պայթուցի նյութեր օգտագործելու և համապատասխան մարմիններին զինված դիմադրություն ցւոյց տալու մեջ: Մինչ այժմ ավարտվել են դատական ​​քննությունները վեց խմբերի նկատմամբ, որոնց մեջ ներգրավված են 51 կասկածյալներ: Բոլորն էլ դատապարտվել են հինգից ինը տարի ժամկետով ազատազրկման: Դատավարություններ ևս երկու խմբի նկատմմաբ շարունակվում են:

Դատավորները մեծապես ապավինել են վկաների հայտարարություններին և դատախազների պահանջներին: Դատախազներն ու դատավորները հիմնականում կենտրոնացել են կասկածյալների՝ իսլամիստական ​​խմբավորումների հետ ենթադրյալ կապերի վրա:

Բայց ամբաստանյալները և նրանց ընտանիքները մերժել են այն պնդումները, որ իրենք իսլամիստ արմատականներ են կամ նույնիսկ հետևում են իսլամին, և ասում են, որ նրանք իրականում եղել են անմեղ զոհեր: Մեկ կասկածյալ Ջաբիր Ազիզովը դատարանին ասաց, որ նա ալկոհոլ է խմում, ուստի «ինչպե՞ս կարող եմ լինել ծայրահեղ կրոնական »:

Դատավարությունների առանձնահատկություններից մեկը եղել է կասկածյալների հարազատների, հատկապես մայրերի և տատիկների պարբերական ներկայությունը, որոնք եկել են Ադրբեջանի տարբեր վայրերից մասնակցելու համար: 

Սևդա Յուսիֆովան, որի որդուն ՝ Վուգար Յուսիֆովին, մեղադրանք է առաջադրվել դեպքերի հետ կապված, ասում է, որ Յուսիֆովը միայն Գյանջա էր եկել հարևան Շամկիր քաղաքում գտնվող իրենց տնից, որպեսզի իր բջջային հեռախոսը վերանորոգեր: Նա ասաց, որ Յուսիֆովի տաքսին կանգ է առել կարմիր լույսի տակ, երբ տեղի էր ունենում ցույց, և հետաքրքրասիրությունից ելնելով նա որոշեց դուրս գալ և ստուգել դեպքի վայրը: «Նա ոչ ոքի չի վնասել»,-ասաց նա Eurasianet-ին: «Զուտ պատահականություն էր», որ նա ցույցի էր: «Եվ այժմ նա մեղադրվում է Ռաշադի թիկնապահ լինելու մեջ»:

Նա նաև որակում է այն մեղադրանքները, թե իբր իր որդին իսլամիստ է, որպես ծիծաղելի. «Նա կրոնի հետ կապ չունի, նա խմում է, նա վայելում է կյանքը: Նա ունի սրճարան, որտեղ նրանք ալկոհոլ են մատուցում: Ինչպե՞ս կարող է նա որևէ առնչություն ունենալ կրոնի հետ »:

Մեղադրյալներից մի քանիսը հայտնել են, որ բանտում խոշտանգվել են: «Նրանք ինչ-որ բան կապեցին իմ մատներից և միացրեցին հոսանքին»,-գրել է Բակրամ Ալիևը մարտ ամսվա բաց նամակում, որը հրապարակվել է տեղական լրատվամիջոցներում `իր փաստաբանների միջոցով: «Ես այնպես գոռացի, որ ձայնս կորցրի: Իմ երկու մատները պատռված էին»: Նրա դատավարությունը շարունակվում է:

Սևիլ Մամեդովան, որի թոռը ՝ Ռաուլ Սուլեյմանովը դատապարտվել է 4 տարվա ազատազրկման ՝ զանգվածային անկարգություններ, պետության ներկայացուցիչների նկատմամբ բռնություն և թմրանյութերի հետ կապված հանցագործություններ կատարելու մեղադրանքով, ասաց, որ նա նույնպես խոշտանգվել է: «Նրանք երկու մեղադրանք են առաջադրել Ռաուլի դեմ և խոշտանգել»,-ասաց նա Eurasianet-ին: «Նրանք նրա գլուխը կապել են ծնկներին և նրան դաժան ծեծի ենթարկել »: 

«Մեղադրյալների մեծ մասը, որոնք ցուցմունքներ են տվել, հայտարարել են, որ իրենց ձերբակալության առաջին և հաջորդ օրերին ոստիկանության բաժանմունքներում ենթարկվել են խոշտանգումների»,-ասում է դիտորդական առաքելության «Խոշտանգումների և բռնաճնշումների դեմ պայքարի» հանձնաժողովը, որը վերջին զեկույցում գրել է դատավարությունների մասին: . «Խոշտանգումների մասշտաբը և դաժանությունը այնքան ծանր էր, որ շատ զոհեր կորցրեցին գիտակցությունը: Ոմանք ինքնասպանության փորձ են կատարել ՝ անմարդկային վերաբերմունքի պատճառով »:

Իրավապահներն ու պետական ​​պաշտոնյաները հերքել են խոշտանգումների մասին մեղադրանքները:

Պաշտոնյաները նաև մերժել են հարազատների պահանջները նրանց արդարացնելու և շարունակում են պնդել, որ տեղի ունեցածը ահաբեկչական դավադրություն է: «Յուրաքանչյուր երեխա սիրելի է իր ծնողների համար», – հարցազրույցում ասել է Գյանջայի խորհրդարանի անդամ Մուսա Գուլիևը: «Ծնողները ցանկանում են արդարացնել իրենց երեխաներին, դա բնական է: Ո՞ր ծնողն է հպարտանալու, երբ նրանց երեխան ձերբակալված է»: Նա ասաց, որ պետությունը պարտավոր էր կոշտ կերպով արձագանքել իրադարձություններին: «Պետության վրա հարձակման յուրաքանչյուր փորձ պետք է կանխվի, բոլորը պետք է պատժվեն»:

Մինչդեռ դատավարությունները քիչ պատասխաններ են տվել այն բազմաթիվ հարցերի և դավադրության տեսություններին, որոնք առաջացել են հարձակումների արդյունքում: Ո՞վ էր կանգնած չպարզված սոցիալական լրատվամիջոցների հաշիվների հետևոմ, որոնք ժողովրդին կոչ էին անում դուրս գալ ցույցի ՝ ի պաշտպանություն Սաֆարովի: Ինչպե՞ս բացատրել դեպքի վայրում հիջաբի բազմաթիվ կանանց ներկայությունը, որոնց ոստիկանությունը մեղադրում է նրանց վրա ափսեներ նետելու մեջ, բայց ովքեր չեն հայտնաբերվել: Ինչու էին ցույցի մասնակից ոստիկանները, ովքեր ասում էին, որ սպասում են բռնությունների, հիմնականում անզեն էին:

Քաղաքագետ Զարդուշտ Ալիզադեն ասում է, որ իշխանությունները, կարծես, փորձում են թաքցնել Գյանջայի քաղաքապետի նկատմամբ լայն ատելության փաստը, և որ նրա վրա հարձակումը կարող է լինել անձնական վրեժխնդրության ակտ:

Քաղաքապետ Վալիևը «շատ սխալ է գործել, կատարել է այդքան շատ հանցագործություններ և նվաստացրել աղքատներին »,-ասել է Ալիզադեն « Eurasianet»: Վերջիվերջո, հայտնվեց մի խիզախ անհատ, որն անհատական ​​ահաբեկչությամբ արձագանքեց պետական ​​ահաբեկչությանը: Սա վտանգավոր պահ է իշխանությունների համար, մարդիկ կարող են գիտակցել, որ լավագույն արձագանքը ոչ թե դատարաններին դիմելն է, այլև անձամբ պատժել ճնշողներին: Այսպիսով, իշխանությունները փորձեցին վախեցնել հանրությանը և ստեղծեցին տարբեր կեղծիքներ ՝ իսլամական արմատականություն, Դաեշ-ը, Իրան, արտաքին ուժերի մասնակցություն և այլն»:

Խոշտանգումների և բռնաճնշումների դեմ պայքարի հանձնաժողովի նախագահ Օկտայ Գուլալիևն ասաց, որ դատավարության դեմ հասարակության արձագանքը բավական ուժեղ է եղել, ու կառավարությունը մի փոքր նահանջել է: Հուլիսին վերաքննիչ դատարանում փոխարինվեց դատախազը, և նրա փոխարինումը միջնորդեց դատարանը ՝ կրճատելով արդեն դատապարտվածների պատժաչափերը: Որոշ կասկածյալներ ազատ են արձակվել, իսկ մյուսները շուտով կազատվեն:

Բայց հարազատները, ասում է նա, բավարարված չեն:

«Նրանք պահանջում են ոչ միայն զիջումներ, այլև նրանց երեխաների արդարացում և ազատ արձակում, նրանց հետապնդման դադարեցում և կտտանքների մեջ ներգրավված պաշտոնյաների պատժում»,-ասել է Գյուլալիևը Eurasianet- ին:

Քիմնարե Ջաֆարովայի որդին ձերբակալվել է հետաքրքրասիրությունից դրդված ցույցի գնալու համար: «Առանց որևէ ապացույցի նրանք անմիջապես իմ որդուն հանցագործ հայտարարեցին»,-ասաց նա: «Եղել են բոլոր տեսակի խոշտանգումներ: Այսպես է գործում Գյանջայի ոստիկանությունը: Ես ատում եմ նրանց՝ պարզապես տեսնելով ոստիկանի դեմքը: Բայց ես կանգ չեմ առնի, ես արդարություն կպահանջեմ մինչև վերջ: Բոլոր մայրերը կլինեն ինձ հետ»:

«Այս անարդարությունը զայրույթ է առաջացնում մեր երեխաների մեջ», – ասաց Սևինչ Հուսեյնովան: «Կառավարությունը պետք է հոգ տանի, որ այս զայրույթը վրեժի չվերածվի: Ես վախենում եմ դրանից»:

Հոդվածի բնօրինակն՝ այստեղ

Write a comment