Վրաստանում ԱՄՆ վիզա ստանալուն աջակցողների գաղտնի աշխարհը

Վրաստանում ԱՄՆ վիզա ստանալուն աջակցողների գաղտնի աշխարհը

Երբ ԱՄՆ հյուպատոսարանի աշխատակիցը հայտարարեց  նրա անունը, Իրակլիի մարմնով դող անցավ: Սա այն պահն էր, որին պատրաստվել էր չափազանց երկար ժամանակ: Նախկինում մեկ անգամ ամերիկյան վիզա ստանալու նրա դիմումն արդեն մերժել էին, բայց այս անգամ նա պատրաստ էր` եկել էր եկամուտը փաստող և աշխատավայրի մասին կեղծ փաստաթղթերով, կեղծ կնոջ հետ:

Վրաստանի 40-ամյա քաղաքացու համար ամերիկյան վիզա ստանալը վերածվել էր իդեաֆիքսի: Դա նրա համար նոր աշխարհի տոմս էր, որտեղ նա ամեն ինչ նորից էր սկսելու, որտեղ նրա երաժշտական տաղանդը գնահատվելու էր և որտեղ, եթե ամեն ինչ հաջող ընթանար, մեծ բաների կհասներ

Նա 12.000 դոլար էր վճարել, որ իրեն պատրաստեն Թբիլիսիում ԱՄՆ դեսպանատանն հարցազրույցին, ձեռք էր բերել կեղծ հավատարմագրեր և նույնիսկ կազմակերպել էր, որ մի հաջողակ կին ներկայանա որպես իր կին: Հարցազրույցին պատրաստելիս նրան զգուշացրել էին, որ լուրջ տեսք ունենա, ասել էին` հագնվի այնպես, կարծես հոգեհանգստի է գնում

Նույնիսկ այսքանից հետո Իրակլին (սա կեղծանուն է) չկարողացավ թաքցնել իր լայն ժպիտը, երբ արդեն հյուպատոսի աշխատասենյակում էր: Դա նյարդային լինելու նշանն էր: «Համալսարանի քննություններից հետո ես երբեք այսքան նյարդային վիճակում չեմ եղել: Իրականում ընդամենը մի քանի մարդ նստում են այստեղ և որոշում` արդյոք դու այնքան լավն ես, որ ազատ լինես ճանապարհորդել աշխարհով մեկ, թե ստիպված ես գամված մնալ ծննդավայրիդ», – հիշում է նա

Ասում է` հյուպատոսը միայն արագ հայացք նետեց իր ուղղությամբ` բաժակի հետևից, քանի որ թերթում էր դիմումի փաստաթղթերը. «Բայց ես զգում էի, որ նա ամեն ինչ գիտի»: 

Թեև դիմել էր Բ2 զբոսաշրջային վիզայի համար, Իրակլին գործազրուկ էր, միայնակ և պատրաստվում էր աշխատանք գտնել ԱՄՆում

Անվտանգությանը սպառնացող հնարավոր խնդիրները և անօրինական միգրանտներին հայտաբերելու նպատակով ԱՄՆ հյուպատոսական ծառայությունը վիզայի դիմորդների լայնածավալ ստուգումներ է իրականացնում: Օգտագործում են ամերիկյան պետական մի քանի գործակալությունների տվյալների շտեմարանները, գործընկեր կառավարությունների ունեցած տեղեկությունները: Եթե կարմիր դրոշներ չեն բացահայտվում, դիմորդի իրական մտադրությունը հասկանալու գործը մնում է հյուպատոսական ծառայության աշխատակիցներին` արդյոք դիմորդը պատրաստվում է վերադառնալ Վրաստան, թե պատրաստվում է անօրինական ճանապարհով հաստատվել ԱՄՆում

«Մեր ստուգումների ամենակարևոր փուլը հարցազրույցն է: Մեր հյուպատոսական ծառայության աշխատակիցները պատրաստված են, գիտեն` ինչպես կարդալ մարդկանց, ինչպես հասկանալ, երբ նրանք ստում են», – ասում է Թբիլիսիիում ԱՄՆ դեսպանատան հյուպատոսական ծառայության ավագ աշխատակից Ջենեթ Ռեբերթը

Այն երկրներում, որտեղ աշխատում են, հյուպատոսական ծառայության աշխատակիցներն ուսումնասիրում են տնտեսական, սոցիալական, ներգաղթի թրենդերը, ինչպես նաև խարդախությունների ձևերը: Բայց երբեմն նրանց կարողանում են խաբել: «Մարդիկ դեռ հիմարացնում են մեզ, իրականում մենք մտքեր կարդալու սուպերուժ չունենք»,- ասում է Ջենեթ Ռեբերթը

Իրականում, Վրաստանի հարյուրավոր քաղաքացիներ ամեն տարի հիմարացնում են ԱՄՆ հյուպատոսական ծառայությանը: Միայն 2017-ին վրացի այցելուների 9 տոկոսից ավելին` 603 մարդ, չարաշահել է զբոսաշրջային վիզան: Թեև 2016-ի 14 տոկոսի համեմատ ցուցանիշը նվազել է, դա դեռ ամենաբարձր ցուցանիշն է Եվրոպայում և նախկին Խորհրդային Միությունում

Իրակլիի նման վրացիների համար, որոնք ուզում են սողոսկել ԱՄՆ, Թբիլիսիում կա բրոքերների հատուկ ցանց, որոնք նրանց պատրաստում են: Նրանք իրենց աշխատանքը գաղտնի են պահում: Աշխատում են միայն ընկերների կամ ծանոթների կողմից իրենց մոտ ուղղորդված հաճախորդների հետ

Բայց Իրակլին, որին հանդիպել եմ մոտ մեկ տարի առաջ, բոլորին պատմում էր ԱՄՆ հասնելու իր ծրագրերի մասին, և, որ հատուկ մեկն իրեն օգնում է: Նա թույլ տվեց հետևել իրեն ամբողջ գործընթացի ժամանակ` պայմանով, որ չեմ հրապարակի իր անունը, այն գործիքը, որը նվագում է և այլ մանրամասները, որոնք կբացահայտեին  նրա անձը: Կես կատակ, կես լուրջ ասում էր. «Երբ հայտնի դառնամ, բացառիկ պատմություն կունենաս»: 

Արտասահմանում կյանք փնտրող վրացիների մեծ մասի նման, Իրակլին ցանկանում էր աշխատանք գտնել: Վրաստանի ազգային վիճակագրության ծառայության տվյալով, ամեն տարի ավելի քան 66.000 վրացիներ են արտագաղթում: Հիմնական պատճառն աղքատությունն է

Բայց Իրակլին նաև ապացուցելու բան ունի իր ընկերների և ընտանիքին: Ապրում է ծեր ծնողների հետ, որոնք պնդում են, որ պետք է իրական աշխատանք գտնի, քանի որ երաժշտությունը նրան ոչ մի տեղ չի տանի: Երաժշտական այն ոճը, որով զբաղվում է, Վրաստանում պոպուլյար չէ, բայց համոզված է, որ Նյու Յորքում լրիվ ուրիշ պատմություն կլինի

Նրա ամերիկյան երազանքը հոլիվուդյան ֆիլմերի կլիշեների ամբողջություն է` նվագում է Մանհեթենի փոքր բարում, իր երաժշտությամբ գերված հանդիսատեսի առաջ, հայտնի մի պրոդյուսեր հետնաբեմում մոտենում է, տալիս իր կոնտակտները. «Հետո գնում եմ բարի տիրոջ մոտ և ասում` վերջ, հեռանում եմ»,- ծիծաղելով և դրամատիկ ժեստերով պատմում է Իրակլին

Իրակլին ժամանակ է վատնել փաստաթղթերը, այսպես ասած, կարգի բերելու համար, որպես հոգևոր գործիչ ներկայանալու նպատակով, բայց այդ մտքից հրաժարվել է տասնամյակ առաջ: Դրանից հետո ապրում էր երաժշտության դասեր տալով և երազելով իր մեծ ամերիկյան թռիչքի մասին: Նա նույնիսկ սովորում էր ամերիկացիների պես արտաբերել որոշ բառեր, հապավումներ

Առաջին անգամ, երբ դիմեց ամերիկյան վիզայի համար, նրան մերժեցին: Պարտքով 7000 դոլար էր վերցրել և փոխանցել իր բանկային հաշվին` որպես եկամտի ապացույց: Հրավեր էր ստացել դպրոցական ընկերոջից, որը գրին քարտով տեղափոխվել էր ԱՄՆ, ապա ստացել քաղաքացիություն: Բայց հյուպատոսական ծառայության աշխատակիցն ասել էր` գործազուրկ լինելու պատճառով մեծ ռիսկ կա, որ թույլատրվածից ավելի երկար կմնա ԱՄՆում: Դա իրականում հենց այն էր, ինչ նա պատրաստվում էր անել

Մերժումից հետո նա հույսը չկորցրեց և անցած տարի գնաց հանդիպելու Մարինային, որն օգնելու էր վիզա ստանալու հարցում: Ես գնացի նրա հետ` որպես ընկեր և լուռ հետևում էին նրանց խոսակցությանը

«Ֆենոմենալ է` վիզա ստանալուն աջակցողների աշխատանքի պահանջարկը Վրաստանում մեծ է: Նրանք հիմնականում առաջարկում են աշխատանքի և աշխատավարձի մասին կեղծ փաստաթղթեր, ֆինասնական կեղծ հաշվետվություններ` ապացուցելու, որ վիզայի համար դիմած անձիք Վրաստանում ունեն ապահով կյանք և վերադառնալու հիմքեր: Այդ կերպ նվազում է զբոսաշրջային վիզայով ապօրինի ներգաղթի ռիսկը»,- ասում է Թբիլիսիում Ներգաղթի միջազգային կազմակերպության ծրագրերի կոորդինատոր Մարկ Հալսթը

Մարինայի «զբոսաշրջային գործակալությունը» Թբիլիսիի մի հին բնակարանում, բայց նա պնդում է, որ միջազգային մասշտաբների է հասել:

«Կարող եմ ձեզ հասցնել աշխարհի ցանկացած ծայրը: Կանադա, Բրազիլիա: Ամենուր, եթե վճարեք կանխիկ»,- ասում է նա` նայելով համակարգչի էկրանին: Նրա բերանի անկյունում ծխախոտից ծուխ էր բարձրանում դեպի սենյակի բոլոր ծայրերը

Մարինայի տեսքն ու վարքը նրա ներկայությունը դարձնում էր վախեցնող: Սև մազերի սանրվածքը, ճապոնական նախշերով մետաքսե հագուստը, կատվի աչքերի էֆեկտով դիմահարդարումը և վառ շրթներկը նրան նմանեցրել էին 19-րդ դարի կալվածատիրոջ: Դժգոհելով իրեն շրջապատող անպատասխանատու մարդկանցից` նա հրամաններ էր տալիս օգնականների փոքր թիմին

Իրակլիից միայն մի քանի տարի մեծ կլիներ, բայց նրան ասում էր տղաս, ապա` ապուշ, երբ իմացավ, որ առաջին անգամ վիզայի դիմելիս գործազուրկ էր. «Չեմ կարողանում հասկանալ այս մարդկանց: Գնում են, ամեն ինչ փչացնում, հետո նոր գալիս ինձ մոտ, ասում` խնդրում եմ, օգնիր, տիկին Մարինա, խնդրում եմ, փրկիր, տիկին Մարինա: Ինչու եք ծիծաղում: Չեք հասկանում, որ հիմա վնասված ապրանքի պես մի բան եք»: 

ԱՄՆ դեսպանատունն ասում է, որ մեկ անգամ մերժվելը չի նշանակում, որ հաջորդ դիմումները միանշանակ կմերժվեն, բայց դա ավելի դժվար է դարձնում հյուպատոսական ծառայության աշխակցի հետ աշխատելը: Մարինայի գլխավոր մտահոգությունն այն էր, որ ստիպված կլինի Իրակլիին վերադարձնել գումարի մեծ մասը, եթե դեսպանատունը մերժի նրա դիմումը

Մի քանի անգամ պոռթկալուց հետո նա, այնուամենայնիվ, համաձայնեց վերցնել Իրակլիիի գործը և բացատրեց իր պլանը: Նախ Իրակլին պետք է եվրոպական մի քանի երկրներ գնար, ճամփորդական պատմություն ստեղծելու համար: «Նրանք պետք է տեսնեն, որ քո միակ նպատակը Վրաստանից դուրս գալը չէ», – ասաց Մարինան: Առաջարկեց մի քանի տուրեր դեպի Չեխիա, Հունաստան, Իտալիա և պնդեց, որ Իրակլին մեկնի իր նշած ճամփորդական գործակալությունների տուրերով

Անցած տարի ԵՄն ազատականացրել է վրացիների համար կարճաժամկետ զբոսաշրջային վիզաները` զգալիորեն հեշտացնելով դեպի Եվրոպա ճամպորդությունները, բայց նաև նկատելի գերազանցելով վիզան չարաշահող, Եվրոպայում հաստատվող և ապաստան խնդրող վրացիների թիվը: Գերմանիայից, Ֆրանսիայից, Շվեդիայից և Հունաստանից հետո ԱՄՆը 5-րդն է ապաստան խնդրող վրացիներին ընդունելու թվով: Սա Միգրացիայի միջազգային կազմակերպության տվյալով

Վիզայի ազատականացումը փոքրինչ նվազեցրեց Մարինայի պես բիզնես ունեցողների եկամուտը, բայց նաև հեշտացրեց նրանց աշխատանքը: Նրանք իրենց հաճախորդներին ուղարկում են եվրոպական երկրներ, ինչն ավելի ուշ օգնում է նրանց օրինապահ զբոսաշրջիկ ներկայանալով մեկնել ԱՄՆ

Բայց միայն ճամփորդական պատմությունը բավական չէ` ասում է Մարինան: Հաջորդ քայլը աշխատանք և կին գտնելն է, որը նույնպես բարձր աշխատավարձ կունենա և ճամփորդական պատմություն: Մարինան կապահովի երկուսն էլ: Իրակլին հետո պատմեց, որ Մարինայի առաջարկած կինն իրականում ամուսնացած էր և երեխաներ ուներ:    

«Երբ զույգը ներկայանում է հարցազրույցի և պնդում է, որ ամուսնացած է, հյուպատոսական ծառայության աշխատակիցը հարցեր է տալիս նրանց հարաբերությունների մասին: Եթե պատասխանները համոզիչ չլինեն, դիմումը կուղարկվի մեր Խարդախության կանխարգելման բաժին` լրացուցիչ ստուգումների». – ասում է ԱՄՆ դեսպանատան աշխատակից Ռեբերթը: Իրակլիի հետ պայմանավորվելիս Մարինան պնդում էր, որ կեղծ ամուսնությունը հաճախ հնարավոր է իրականի փոխարեն ներկայացնել

Իրակլին մտավախություններ ուներ այս ամենի իրավական հետևանքների մասով, բայց Մարինան ցրեց նրա մտահոգությունները. «Ով պետք է ապացուցի, որ այս ամենը սուտ է: Ընկերությունը քեզ ինչպես հարկն է աշխատանքի կընդունի և ով կարող է ասել, թե քո կինը քո կինը չէ: Ոչ բոլոր զույգերն են փաստաթղթերով ամուսնացած»: 

Մարինան պահանջեց 12.000 դոլար, որից 9000-ը կվերադարձներ, եթե դիմումը մերժվեր: Ամեն դեպքում որպես կին ներկայացող կինը իրեն էր պահելու 2000 դոլար, Մարինան էլ իր վարձը` 1000 դոլար: Համաձայնելուց առաջ Իրակլին ասաց, որ Մարինայի պես մի քանի մարդկանց հետ էլ է խորհրդակցել, բայց ընտրում է նրան, քանի որ Մարինան խենթ է, բայց կոմպետենտ

Նա վարկ վերցրեց Թբիլիսում գործող բազմաթիվ վարկային կազմակերպություններից մեկից, պարտք արեց ընկերներից: Նրանցից մի քանիսը նույնիսկ չէին ակնկալում, որ հետ կստանան իրենց գումարը, բայց պատրաստ էին աջակցել ընկերոջ մեծ պլանին: «Միայն թե Նյու Յորքում քո համերգի անվճար տոմս կուղարկես», – կատակեց նրա ընկերներից մեկը

Մարինայի վերջին խորհուրդները էթիկետի մասին էին. «Երբ գնաս հարցազրույցի, հագնվիր տղամարդու նման, ոչ թե դեռահասի և Աստծո սիրուն վերջ տուր անընդհատ այդպես ժպտալուն: Դու չես ուզում, որ ԱՄՆ կառավարությունն այսքան շուտ պարզի, որ հիմար ես»: 

Վեց ամիս անց երկու անգամ կարճ ժամկետով Եվրոպա այցելելուց հետո Իրակլին կանգնած էր ԱՄՆ հյուպատոսարանում: Նա իր սովորական պատռված ջինսով չէր, վառ գույներով շապիկով և մարզակոշիկներով: Հագել էր կոստյում, փողկապ: Նույնիսկ մորուքն էր սափրել: Բայց շարունակում էր ժպտալ

«Նա մի քանի հարցեր տվեց, կարծում եմ մի քանի նախադասություն մրթմրթացի, կամ, հնարավոր է, ոչ: Որպես իմ կին ներկայացող աղջիկն էր հիմնականում խոսում: Միայն հիշում եմ, որ սիրտս արագ էր զարկում և ափերս խոնավացել էին», – պատմում է Իրակլին:

Մի քանի հարցերից հետո հյուպատոսական ծառայության աշխատակիցն ասել էր, որ չի կարող նրանց վիզա տալ. «Եվ ինձ էր նայում, կարծես` սպասում էր, թե ես ինչ կասեմ: Ուղղակի կանգնեցի, ապուշի նման ժպտացի, ասացի` լավ և դուրս եկա»: 

Երբ հարցազրույցից հետո գնացի նրան տեսնելու, Իրակլին նորից մորուք էր պահել, ինչպես առաջ և ուզում էր պատմել իր հետ պատահածը: Հիմա նա կենտրոնացել է Եվրոպայի ուղղությամբ` որպես իրատեսական այլընտրանք ԱՄՆին: «Ավելի մոտ է և ավելի հեշտ այցելել և եթե ես հաջողակ երաժիշտ դառնամ, այն ժամանակ ԱՄՆ մեկնելն այսպիսի խնդիր չի լինի»: 

Ինձ կամ, հավանաբար, ինքն իրեն համոզելու համար, որ ծնվել է մեծ գործերի համար, մի քանի երաժիշտների օրինակներ բերեց, որոնք անցել են նույն դժվարությունների միջով: Միակ բանը, որ հիմա նրա համար դժվար էր, Մարինային այցելել և իր գումարը հետ պահանջելն էր

Հոդվածի բնօրինակն՝ այստեղ:

Write a comment