Դոնալդ Թրափը պնդում է, որ դեմոկրատները Իրանին 150 մլրդ դոլար են տվել

Դոնալդ  Թրափը պնդում է, որ դեմոկրատները Իրանին 150 մլրդ դոլար են տվել

Հոդվածի առանցքում

  • Թրամփը սիրում է նշել երկու թիվ, երբ քննարկում է Օբամայի իշխանության օրոք Իրանի միջուկային համաձայնագրի շուրջ բանակցությունները՝150 միլիարդ դոլար և 1,7 միլիարդ դոլար: Վերջինս կանխավճարային գործարքն էր, որը համարվում է ԱՄՆ-ի դեմ երկարատև իրանական բողոքի կարգավորում, ներառյալ տոկոսները, որն առաջ եկավ այն բանից հետո, երբ Իրանը ազատ արձակեց չորս բանտարկված ամերիկացիներին: Թրամփը գուցե կարող է բողոքարկել 1.7 միլիարդ դոլարի գործարքի հանգամանքները: Բայց նրա պնդումը 150 միլիարդ դոլարի մասին որևէ կապ չունի իրականության հետ, հատկապես, երբ նա պնդում է, որ դա հարկատուների գումարներն են:

Ուշադրությանն արժանի

ԱՄՆ-ի նախագահ Դոնալդ Թրամփը դեկտեմբերի 12-ին իր թվիթերում գրել է․ «Դեմոկրատներն ու նախագահ Օբաման Իրանին 150 միլիարդ դոլար են տվել և փոխարենը ոչինչ չեն ստացել, սակայն չեն կարող 5 միլիարդ դոլար տալ ազգային անվտանգության և պատի կառուցման համար»։

Այս պնդումը Թրամփն արել է մոտ 30 անգամ։ Մենք սկզբում ուսումնասիրել էինք 150 միլիարդ դոլարի մանրամասները, որոնք վերաբերում են նախագահ Բարաք Օբամայի վարչակազմին, կատարել ենք փաստահավաք 2016 թ. նախագահական բանավեճերի ընթացքում և արձանագրումներ արել Թրամփի ասուլիսներից և հարցազրույցներից:

Այն երբեք չի ենթարկվել Պինոկիո թեստին: Բայց եթե նախագահը պատրաստվում է շարունակել պնդել այս սխալը, եկել է այս կեղծիքը բացահայտելու ժամանակը դրա միջոցով:

Փաստեր

Թրամփը սիրում է նշել երկու թիվ, երբ քննարկում է Օբամայի իշխանության օրոք Իրանի միջուկային համաձայնագրի շուրջ բանակցությունները՝150 միլիարդ դոլար և 1,7 միլիարդ դոլար: Վերջինս կանխավճարային գործարքն էր, որը համարվում էր ԱՄՆ-ի դեմ երկարատև իրանական բողոքի կարգավորում, ներառյալ տոկոսները, որն առաջ եկավ այն բանից հետո, երբ Իրանը ազատ արձակեց չորս բանտարկված ամերիկացիներին:

Թրամփը գուցե կարող է բողոքարկել 1.7 միլիարդ դոլարի գործարքի հանգամանքները: Բայց նրա պնդումը 150 միլիարդ դոլարի մասին որևէ կապ չունի իրականության հետ, հատկապես, երբ նա պնդում է, որ դա հարկատուների գումարներն են: Անշուշտ, նա դա արել է իր թվիթի միջոցով՝ հարցնելով, թե ինչու դեմոկրատները չեն համաձայնվում 5 մլրդ դոլար արժողությամբ Մեքսիկայի հարավային սահմանային պատի կառուցմանը, երբ «Իրանին տվեցին 150 մլրդ դոլար»:

Սակայն, ի տարբերություն դրամական գործարքի, սա ԱՄՆ-ի փողը չէր: Դա Իրանի դրամն է, որը սառեցվել էր միջազգային ֆինանսական կառույցների կողմից `Իրանի միջուկային հավակնությունները կանխելու համար պատժամիջոցների պատճառով: Օրինակ, շատ միջոցներ պահվում էին Ասիայի, Չինաստանի և Հնդկաստանի բանկերում, ինչպես նաև Թուրքիայում: Երկրներից շատերը ստացել են պատժամիջոցներ չկիրառելու արտոնություն իրանական նավթ ու գազ գնելու համար, սակայն վճարումները տեղադրել են հատուկ էսքրո բանկային հաշիվներում, որը հասանելի չէր Իրանին: Իսլամական հանրապետությունը նաև ակտիվներ է փոխանցել ասիական բանկերին`Եվրոպայից ֆինանսական պատժամիջոցների պատճառով:

«Իրանի Կենտրոնական բանկի ընդհանուր միջոցները արտերկրում գնահատվում է 100 միլիարդից 125 միլիարդ ԱՄՆ դոլար », – ասել է ահաբեկչության և ֆինանսական հետախուզության գծով փոխգանձապետ Ադամ Ջ. Սզուբինը ԱՄՆ-ի Կոնգրեսին: Նրա գնահատականն այն է, որ Իրանի պատժամիջոցների վերացումից հետո օգտագործվող ակտիվները շատ ավելի քիչ կլինեն, քան $ 50 մլրդ: Մյուս 50-70 միլիարդ դոլարը արժեթղթերի ակտիվներ են կամ չկատարված նախագծեր (օրինակ, Չինաստանի հետ ավելի քան 50 ծրագրեր էին նախագծված), որոնք չեն կարող արագորեն դրամական միջոցներ ներգրավել կամ էլ իրանական շուկայից չկատարված վարկերից են, որոնք չեն կարող մարվել: Այս ակտիվները չեն կարող մատչելի դառնալ պատժամիջոցներից հետո»:

Իր հերթին Իրանի Կենտրոնական բանկը նշել է, որ այդ թիվը համարյա 32 միլիարդ դոլար է, ոչ թե 55 միլիարդ դոլար:

Մեծ Բրիտանիայի Բրենդիս համալսարանի Կենտրոնական Արևելքի ուսումնասիրությունների կենտրոնի տնտեսագիտության պրոֆեսոր Նադեր Հաբիբին կատարել է իր հաշվարկը 2015 թվականին Իրանի սառեցված ակտիվների վերաբերյալ: Նա նշում է, որ Իրաքի բանկերում էր գտնվում 10 մլրդ դոլար, որը անհնար է արագ վերականգնել և շուրջ 25 միլիարդ դոլար էլ Չինաստանի բանկերում է որպես չինական ներդրումներ Իրանում: Նա գնահատում է, որ անմիջապես օգտագործման համար հասանելի կլինի միայն 29 մլրդ դոլար: Իրանի նավթային եկամուտների համատեքստում նա գրել է, որ «29 միլիարդ դոլար ազատագրված գումարները այնքան էլ մեծ գումար չէ և ներկայացնում են Իրանի ներկայիս նավթային արտահանման եկամտի միայն կեսը» (Հաբիբին էլեկտրոնային փոստով գրել է. «Ես որևէ նոր տեղեկություն չեմ հանդիպել 2015 թ-ից ի վեր, որը կփոխեր իմ դիրքորոշումը»):

Նշենք, որ Թրամփը նշել է, որ Օբաման «ոչինչ չի ստացել» միջուկային համաձայնագրի շրջանակներում պատժամիջոցների վերացման դիմաց: Թերևս դա կարծիք է, սակայն փորձագետները նշում են, որ Իրանը ընդհանուր առմամբ համապատասխանում էր այդ համաձայնագրին, երբ Թրամփը որոշեց դադարեցնել այն:

Պինոկիո թեստը

Թրամփի շրջանառած 150 միլիարդ դոլարի թեման շարունակում է մնալ պրոբլեմատիկ: Դա չափազանցված գնահատական ​​է, և Իրանին հասանելի իրական թիվը կարծես թե եղել է 25 մլրդ դոլարից մինչև 50 մլրդ դոլար:

Բայց ավելի մտահոգիչ է, որ Թրամփը պնդում է, որ սա հարկատուների գումարներն են: Իր թվիթում նա ակնհայտորեն համեմատում է դա Կոնգրեսի հատկացման հետ: Դա ուղղակի սխալ է և արժանի չորս Պինոկիոներին:

Հոդվածի բնօրինակն՝ այստեղ

Write a comment